Schipluiden haalt alle borden weg

Maak mensen onzeker, en ze gaan vanzelf voorzichtiger rijden. Steeds meer gemeenten verwijderen daarom hun verkeersborden.

Tijdens de avondspits is het druk bij het smalle ophaalbruggetje over de Gaag in het dorp Schipluiden. Automobilisten zigzaggen. Fietsers proberen hun evenwicht te behouden op de winderige helling. „Het is hier heel gevaarlijk. Er gebeuren ook ongelukken, bijvoorbeeld doordat automobilisten geen voorrang geven”, vertelt Sabine Haring, een 19-jarige studente die als bewoner van het hoekhuis een uitstekend zicht heeft op de brug.

In dit kalme stukje Randstad willen de bestuurders op drie plaatsen, onder meer bij de ophaalbrug, verkeersborden weghalen. „Hoe minder borden, hoe beter”, laat VVD-wethouder Ronald Vuijk van de gemeente Midden-Delfland weten. „Een straat met geen of weinig verkeersborden en andere aanwijzingen blijkt in de praktijk verkeersveiliger te zijn. Automobilisten minderen vaart doordat de straat minder overzichtelijk is en letten daardoor veel beter op. Daarnaast past minder verrommeling door verkeersborden bij het authentieke karakter van de Midden-Delflandse dorpen.”

Het idee is niet nieuw. In vooral het noorden van Nederland gingen ongeveer honderd locaties Midden-Delfland voor. Vijftien jaar geleden werden op een kruispunt in Drachten de eerste verkeersborden gesloopt. Ook in andere Europese landen gebeurt dat. De enkele jaren geleden overleden verkeerskundige Hans Monderman was geestelijk vader van shared space: een gemeenschappelijke ruimte waar verkeersdeelnemers samen verantwoordelijk zijn voor hun onderlinge verkeer. Zonder dat een overheid of de politie dat door waarschuwingen en geboden bepaalt. Het verkeer is te gast. In een door omwonenden zelf ontworpen ruimte. Neem een straat die niet langs een school voert, maar deel uitmaakt van het schoolplein. Dan ga je vanzelf langzaam rijden.

„Respect in plaats van regels”, vat verkeerspsycholoog Pieter de Haan het idee samen. De Haan is coördinator van het ‘kenniscentrum shared space’ aan de NHL Hogeschool in Leeuwarden. De Haan: „In een shared space kunnen verkeersdeelnemers niet simpelweg gassen als het verkeerslicht op groen springt. Of iemand die iets onverwachts doet, wegtoeteren. Ze moeten op elkaar letten. Het ontbreken van regels leidt tot onzekerheid. Dat maakt mensen voorzichtiger. En dat vergroot de veiligheid. Er wordt meer gecommuniceerd. Vergelijk het met hoe we met winkelwagentjes door een supermarkt rijden: voorzichtig en vriendelijk. Subtiel geef je ruimte aan iemand die haast heeft.”

Verschillende onderzoeken hebben de afgelopen jaren aangetoond dat kruisingen vriendelijker zijn geworden, prettiger om te verblijven. Ook het aantal ongevallen lijkt te dalen. Zeker is dat laatste niet, want het ontbreekt nog aan „goed uitgevoerd onderzoek dat licht werpt op de verkeersveiligheidseffecten”, aldus de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid.

Studente Sabine Haring uit Schipluiden is nog niet overtuigd. Ze wijst naar de verkeersborden bij de brug. „De mensen trekken zich weinig van de borden aan. Hoe moet dat als straks de borden helemaal weg zijn? Dan wordt het nog gevaarlijker.”

Advies van verkeerspsycholoog Pieter de Haan aan het bestuur van Schipluiden: „Bemoei je er niet mee. Stel deskundige hulp beschikbaar en laat bewoners zelf een plan maken.”