Rutte en Samsom tonen durf

De verkiezingsuitslag was polariserend, maar PvdA en VVD proberen juist te lijmen. Moedig, vindt Rutger Lemm.

Ik heb een keer in mijn leven een brug geslagen. Ik had haast en de sluis ging net voor mijn neus open (of dicht, het is maar hoe je het bekijkt). In een vlaag van frustratie balde ik een vuist en haalde uit. Dat deed pijn. Bruggen zijn meestal van staal gemaakt. Zo leerde ik een wijze levensles: ga nooit in gevecht met massieve overgangsconstructies. Dat win je niet. Je kunt beter iets kleiners uitkiezen om je woede op af te reageren. Een vaas, een pakje boter of een kussen. Je moeder, een scheidsrechter of een (speelgoed)baby. Bepaalde diersoorten, piepschuim of mos.

Volgens de Telegraaf is het de hardwerkende Nederlander die van het regeerakkoord „een klap in het gezicht” krijgt. Zelf haalde de krant uit naar ‘Marx’ Rutte en repte over een „volkswoede” die bleek uit zorgvuldig door de krant geselecteerde reacties. Nu gratis bij een proefabonnement op de krant van Wakker Nederland: een hooivork en een brandende fakkel.

Als ik alle gekheid op het daarvoor bestemde stokje zet en mijn cynisme opzijschuif, moet ik bekennen dat de inleiding van het regeerakkoord me ontroerde. Nee, dat is ook weer overdreven beeldspraak, alsof tijdens het lezen van een knullige overheids-pdf de tranen over mijn wangen biggelden als bij Oprah Winfrey tijdens een speech van Obama. Maar toch, de intentie om de politieke en maatschappelijke polarisatie van Nederland tegen te gaan werd zo duidelijk uitgesproken, dat je bijna aan de oude retoriek van de Amerikaanse president werd herinnerd. „Als volkspartijen met steun in brede lagen van de bevolking zien wij het als onze opdracht om bruggen te slaan. Tussen Den Haag en de samenleving. Tussen stad en landelijk gebied. Tussen rijk en arm. Tussen jong en oud. Tussen hoog- en laagopgeleiden.”

Er is geen rechts Nederland, geen links Nederland, maar de de Republiek der Verenigde Nederlanden!

De frustraties zitten echter diep. Eerdere pogingen om van de samenleving ook een daadwerkelijk samenlevend geheel te maken strandden in naïviteit, met groot wantrouwen tot gevolg. De ongemeen felle reactie van de Telegraaf, onze eigen papieren Fox News, zegt genoeg over de afschuw die steeds meer Nederlanders voelen over andersdenkenden en de lafheid van het compromis. De verkiezingsuitslag was dan ook geen opdracht voor een samenwerking tussen VVD en en PvdA, maar juist een eis voor meer afstand tussen deze twee ideologieën. We willen niet dat onze politici bij Pauw en Witteman lachend vertellen over de „passie” van hun samenwerking. We willen dat ze elkaar weer bloeddorstig aanvallen als in de gladiatorenstrijd van de verkiezingen. We willen dat ze onze woede uiten. Geen bruggen slaan, maar bruggen kapotslaan.

Misschien komt de liberaal-sociale lijmpoging te laat. De volkswoede zal niet snel verdwijnen, nu er geen economische vooruitgang aan de horizon gloort, de rechtse media hun lezers blijven opzwepen en hun linkse collega’s door commercialisering ook steeds meer nuance inleveren (hoewel het nog even zal duren voordat de Volkskrant Diederik Samsom met Adam Smith vergelijkt). Maar een deel van de frustratie werd ook veroorzaakt doordat de politiek te veel op het volk wilde lijken en zo te vaak met ruzie op straat stond. Daarom valt het te prijzen dat onze leiders nu tegen alle trends in demagogische termen als ‘rechts Nederland’ of ‘linkse hobby’s’ hebben ingeruild voor het streven naar stabiliteit en ‘het beste van twee werelden’. Daar spreekt durf en visie uit. Hopelijk weten ze het vol te houden.

Rutger Lemm is oprichter van webmagazine Hard//hoofd

    • Rutger Lemm