'Onze drugstoeristen zijn anders'

Amsterdam wil wel buitenlanders toelaten tot de coffeeshops. Maastricht juist niet. Burgemeester Onno Hoes legt het verschil uit.

Netherlands, Maastricht, 01.11.2010 Installation Onno Hoes as mayor city Maastricht. Hoes is married with televisionpresentator Albert Verlinde (left). Installatie Onno Hoes tot burgemeester van Maastricht. Hoes is getrouwd met Albert Verlinde (links). foto: Chris Keulen

Burgemeester Onno Hoes (VVD) van Maastricht was altijd voor de wietpas. Tot hij zag dat de straathandel toenam en ook Nederlanders de coffeeshop links lieten liggen. Zijn idee om gemeenten hun eigen beleid te laten bepalen, staat nu in het regeerakkoord.

Gaat u buitenlandse toeristen weer toelaten tot de coffeeshops?

„Nee, absoluut niet. Ik zie juist de mogelijkheid om hen te blijven weren, en dat gaan we ook doen. We hebben in Maastricht twintig jaar lang enorme problemen gehad met drugstoerisme. Sinds de komst van de wietpas zijn we daar vanaf.”

Uw Amsterdamse collega Eberhard van der Laan wil toeristen juist wel blijven toelaten.

„Heel begrijpelijk. Amsterdam heeft helemaal geen last van drugstoerisme zoals wij dat kennen. Hier komen Belgen en Fransen puur en alleen voor de drugs. In Amsterdam zijn het toeristen die naar musea en hotels gaan, en óók een keer naar de coffeeshop. Ze vormen geen probleem, en bij ons zijn ze dat wel.”

Wat voor problemen had u?

„Toeterende auto’s, brommertjes die over de stoep reden, fout geparkeerde voertuigen met een buitenlands kenteken. Maatschappelijke onwenselijkheden.

„In Maastricht verwachten inwoners wat anders van de openbare orde dan in bijvoorbeeld Amsterdam. Amsterdam is grootstedelijk en kent daarom een andere mate van overlast dan Maastricht. Sommige mensen die bij een coffeeshop woonden lieten hun kinderen niet meer op straat spelen vanwege de overlast.”

De kritiek op de wietpas is dat straathandel toeneemt.

„Juist daarom moeten we het voor Nederlanders niet te lastig maken in de coffeeshop te komen. Veel Nederlanders zijn bang om zich te laten registeren en vluchten de straathandel in. Dat had ik nooit verwacht.”

De straathandel is in Maastricht aantoonbaar toegenomen sinds de wietpas. Wanneer de drugsrunners een Belgisch of Frans kenteken zien, proberen ze deze mensen te verleiden naar hun illegale panden te komen.

„Dat is juist het punt. De Belgische en Franse auto’s komen nauwelijks meer in Maastricht. Hen hebben we weten af te schrikken. De drugsrunners proberen vooral Nederlanders in te palmen die geen wietpas willen aanschaffen.”

Het zou ook kunnen dat de buitenlanders van jullie radar zijn verdwenen, juist doordat ze de weg naar de illegale drugshuizen hebben gevonden.

„Dat denk ik niet. We houden via grenscontroles drugstoerisme goed in de gaten. We zien dat er minder buitenlandse auto’s naar de stad komen. Sterker nog: we zien zelfs dat we minder parkeerbonnen uitschrijven voor buitenlanders.”

Nederlanders moeten nu wel een bewijs van inschrijving en een identiteitsbewijs tonen in de coffeeshop, net als bij de wietpas. Waarom zullen zij toch weer klant worden bij de shop?

„Ze worden niet meer geregistreerd. Het privacyargument is van tafel.”

Ze moeten nog wel moeite doen en betalen om aan een uittreksel uit de Gemeentelijke Basisadministratie te komen. Daar hebben veel gebruikers geen zin in.

„Als een gebruiker daar geen zin in heeft, is hij wat mij betreft bewust op zoek naar de illegale markt. Je kunt een uittreksel op internet aanvragen en dat kost ongeveer elf euro. Als jij echt naar de coffeeshop wil, dan heb je dat er maar voor over.”

De Raad van State bepaalde vorig jaar in een zaak die een coffeeshop tegen de gemeente had aangespannen dat Maastricht niet op eigen houtje lokale regels mag uitvaardigen. Waarom is er nu ineens wel ruimte is voor lokaal beleid?

„Er zal gekeken moeten worden hoe gemeenten daarmee omgaan. De uitspraak van de Raad van State ging specifiek over Maastricht, maar inderdaad, dit stond er in. Ik kan me voorstellen dat Amsterdam bijvoorbeeld zegt: toeristen mogen officieel niet in de coffeeshop, maar we gaan er niet op controleren. Gedogen van het gedogen. Als toeristen geen overlast geven, is de pas natuurlijk ook niet nodig.”

Lokale politici in Venlo zeiden al dat ze graag willen dat toeristen weer welkom zijn in de coffeeshop. Is het onwenselijk dat er geen eenduidig beleid is?

„Wij hebben natuurlijk een sterke regionale samenhang met Venlo. Het is niet de bedoeling dat toeristen hier niet de shop in mogen en dan doorrijden naar Venlo. Daar moeten we goede afspraken over maken.”