Column

Nihileren

Kunstenaar Marlene Dumas geeft dus de honderdduizend euro van haar Johannes Vermeer Prijs weg: aan De Ateliers, de kunstopleiding waar zij in 1976 begon. Tegen demissionair staatssecretaris van Cultuur Halbe Zijlstra, die haar de prijs uitreikte, zei Dumas in haar dankwoord: „Je kan die top nie eer, als je die basis nie waardeer.”

Prachtig Zuid-Afrikaans, daar niet van. Maar in de Nederlandse kunstwereld reageert men op zoiets wel erg euforisch: de bestverdienende kunstenaar sinds Karel Appel „een heldin” noemen, omdat zij een ton weggeeft? Dat lijkt me bij een (door Quote) geschat jaarinkomen van tweeënhalf miljoen euro wat overdreven.

Het is eenzelfde soort borstklopperij als in dat stukje van Telegraaf-columnist Rob Hoogland, gisteren in die kolderieke ‘Marx’ Rutte-krant. Niet zonder zelfliefde hijst de sympathieke zestiger zijn arbeidsethos op een voetstuk: „Robbie werkt in elk geval alweer 36 jaar bij de krant en heeft zich in die periode zegge en schrijve eenmaal ziek gemeld.”

Knap!

Onze dekselse draufgänger weet bovendien „donders goed” wat solidariteit inhoudt. Volgt zo’n hartverwarmende Telegraaf-karikatuur: de zware shag rokende, bier zuipende, patat etende, belasting ontduikende arbeidsongeschikte. Dáár gaat Robbies zorgpremie nou voortaan heen.

Kunstenaars zijn goed, Telegraaf-mensen bikkels en de onderklasse heeft het aan zichzelf te wijten: die denkwijze. Nu de veertigers toch aan de macht zijn, stel ik voor om dat soort onzin links en rechts te dempen: te jaren zeventig, te veel van onze ouders – en Robbie.

De bovenmodale veertiger liet in het Journaal al voorbeeldig zien hoe het ook kan: Die hoge zorgpremie? Mwah, dat leek ze wel rechtvaardig zo. Waarom? Nou, gewoon. Sommigen keken zelfs verontschuldigend. Helemaal het soort „NRC-lezende bakfietsbezitter” overigens: sorry, typologie van GeenStijl, ik kan het ook niet helpen.

Ook in dit huishouden kan het straks best een leuke vakantie schelen, als ik het tenminste nog begrijp. Dus mag ik ook eens een brugje slaan? En even aanhalen wat er precies aan wanhoop overblijft, ziedende Telegraaf, als de rook om jullie hoofd is verdwenen?

Zie pagina zeven van de wakkere krant. Onder de kop ‘Werkend Nederland wanhoopt’ was te lezen: „Niet meer op vakantie en zeker geen weekeindjes meer weg zijn veel genoemde, maar ook gehate oplossingen.”

Erger wordt het zelfs voor de Telegraaf-lezer niet. Al noemen ze het in verrukkelijk Telegraafs dan „nihileren”.

Ze zien het even niet zo helder meer, achter al die boze chocoladeletters. Bijvoorbeeld dat de stemming er in Nederland recentelijk nogal op vooruitging, ondanks alles. „Ik vertrek”, schrijft Robbie vandaag. Prima! Nog even, en het is zelfs weer leuk om gewoon eens thuis te blijven: ‘Je kan die top nie eer, als je die basis nie waardeer.’

Margriet Oostveen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Christiaan Weijts.