Na dagen aan de zijlijn gaat Romney weer volop in de aanval tegen Obama

Gedwongen door orkaan Sandy zette Mitt Romney zijn campagne op een laag pitje. Maar nu zet hij Obama weer neer als een radicale socialist.

John McCain had in 2008 Joe the Plumber, Joe de Loodgieter, als archetype voor de gewone man. Mitt Romney heeft, vier dagen voor de presidentsverkiezingen, ook een metafoor voor zijn politieke boodschap gevonden. Ze heet Rhoda Elliott, en ze gaf leiding aan Bill’s Barbecue in Richmond, in ‘swing state’ Virginia. In de zomer ging ‘Bill’s’, opgericht in 1930, failliet. Tweehonderd mensen verloren hun baan.

Romney laat in Virginia filmpjes uitzenden waarin een snikkende Elliott haar verlaten restaurant leeghaalt. Gisteren bezocht hij haar in Richmond, tijdens een busreis waarin hij de belangrijke staat alsnog probeerde te winnen. Romney noemde Elliott een voorbeeld van een gewone ondernemer, van wie de goede bedoelingen bezweken onder hogere belastingen en meer regels. Romney zei hierna op een campagnebijeenkomst: „Deze belastingen en Obamacare [een verplichte zorgverzekering, red.] maken kleine ondernemingen als die van Elliott kapot.”

Na dagen aan de zijlijn te hebben gestaan door de orkaan Sandy, koos Mitt Romney in Virginia voor de aanval. Deze staat is nog volledig onbeslist: in peilingen liggen Obama en Romney hier praktisch gelijk. De orkaan kon voor Romney op geen ongeschikter tijdstip komen: hij maakte een gestage opmars in de meeste peilingen, en kreeg voet aan de grond in staten waar hij tot dan toe weinig kans maakte, zoals Wisconsin en Pennsylvania.

De orkaan dwong hem zijn campagne te veranderen in een soort liefdadigheidsbijeenkomsten, en hij verdween dagen uit beeld. Landelijke peilingen laten zien dat Romney en Obama ongeveer gelijk liggen, maar de situatie in de ‘swing states’ is beduidend gunstiger voor Obama: hij ligt voor in Ohio, Colorado en Iowa, wat genoeg is om te winnen.

Nu de campagne weer is begonnen en Romney tijd moet inhalen, kiest de Republikeinse presidentskandidaat alsnog voor de aanvallende, populistische toon waar hij tot nu toe voor terugschrok. Het lijkt nog het meest op een alles-of-niets-strategie. Spotjes die hij nu laat uitzenden in de swing states, tonen dat alle reserves om Obama als een radicale socialist neer te zetten zijn verdwenen.

In Florida kunnen kiezers zien hoe Obama direct met het Castro-regime in Cuba en Che Guevara wordt geassocieerd. In een ander spotje beschuldigt Romney Obama ervan Chrysler te hebben verkocht aan Italiaanse industriëlen die Jeeps willen maken in China. De redding van de auto-industrie is een centraal thema in de campagne van Obama, en leeft sterk in swing state Ohio. Het spotje dwong Chrysler en General Motors tot een zeldzame interventie. Ze ontkenden in een verklaring alle beschuldigingen. Toen magnaat Donald Trump de beschuldiging gisteren herhaalde, stuurde de vicepresident van Chrysler, Ralph Gilles, Trump een woedende tweet: „You are full of shit!” Dit alles weerhield Romney er overigens niet van de spotjes te herhalen.

Daar komt nu Rhoda Elliott bij, de typisch Amerikaanse ondernemer die werd weggepest in Obama’s regeerperiode. Zelf zegt ze in Romneys filmpje: „Ik kan het me niet veroorloven nog eens vier jaar onder Obama te moeten leven.” Geheel in stijl met de factcheck-mode van deze campagne, zochten progressieve websites gisteren meteen uit waaraan het restaurant te gronde was gegaan. Ze schreven over slechte hygiëne, een menukaart die nooit veranderde, en ontevreden klanten.

Hoe het ook zij, Elliotts verhaal moet zwevende kiezers in Virginia bereiken. Kiezers in Richmond kennen het restaurant, zoals Joyce Tabilin, een gepensioneerde lerares. Zij had geluisterd hoe Romney Elliott moed insprak. „Als klein meisje ging ik al naar Bill’s toe”, zegt ze. „Ik kwam voor de chocoladetaart en de zelfgebakken aardappelschotels. Al het mooie van vroeger verdwijnt. Mijn dochter woont in New York, daar zie je geen kleine zaakjes meer, of mensen die een eigen bedrijfje stichten. We worden steeds meer als New York, ben ik bang.” Tabilin stemt op Romney, heeft ze besloten. De tactiek van Romney lijkt bedoeld om nog iets te forceren in de laatste dagen voor de verkiezingen. Columnist Greg Sargent van The Washington Post noemde het gisteren „een kamikazestrategie”. Romney laat uit wanhoop de nuance volgens Sargent volledig varen, en beschadigt daarmee eerder zijn campagne dan dat hij zijn kansen vergroot.