Messcherpe verkenningen van het onderbewuste

Dans

Nederlands Dans Theater 1 en 2. Gezien 25/10 resp. 1/11. www.ndt.nl ****/***

Vier premières lieten de twee gezelschappen van het Nederlands Dans Theater deze week zien, naast vier werken van ‘oude meesters’ Jirí Kylián en Hans van Manen. De liefhebber, die niet zelden een beetje onvoldaan naar huis gaat als het om dansminuten gaat, heeft dus over kwantiteit niets te klagen: lekker, zulke volle avonden.

Kwaliteit is als altijd vers twee, althans voor wat betreft de nieuwe aanwinsten – de oude worden niet voor niets hernomen. Kyliáns Sleepless en de meesterlijke ‘zwart-witwerken’ Sweet Dreams en Sarabande zijn nog altijd messcherpe verkenningen van het onderbewuste, Van Manens Simple Things een muzikaal-choreografisch genot.

Een dergelijk niveau is nog lang niet in zicht voor de vier andere choreografen, zelfs niet bij Johan Inger, die al een aardig oeuvre heeft opgebouwd. Zijn Sunset Logic op muziek van de Talking Heads verbeeldt de westerse maatschappij met een fikse postkapitalistische kater, neurotisch en stuurloos. Helaas is de choreografie dat zelf ook, zij het nog altijd beter dan In Medias Res van Andrea Miller, een onleuk, oninteressant en ondansant onderzoek naar menselijke relaties.

Chamber van Medhi Walerski is sterker, zowel beeldend als ‘ambachtelijk’. Net als de muziek van Joby Talbot is Chamber een hedendaagse vertaling van Stravinsky’s Sacre du Printemps, en Walerski slaagt er bij vlagen in de suggestie van rituelen op te roepen, geholpen door de spookachtige belichting op de vleeskleurige, huidnauwe pakken van de negentien dansers. Paren en individuen meten zich met de groep, maken zich los en laten zich weer opslokken. Maar net als in Talbots compositie, die soms dicht tegen Stravinsky’s ritmisch-percussieve geweld aanschurkt, vloeit de spanning na verloop van tijd weg en resteren slechts wat fraaie beelden.

Het nieuwe werk van Douglas Lee, Legion, valt op door een uitgesproken plasticiteit, met soepele en aardse bewegingen die toch een duidelijk klassieke signatuur hebben – maatwerk voor de prachtige nieuwe danser Jianhui Wang. Legion toont de mens en zijn demonen, die als zwarte schaduwen aan hem kleven, hem achtervolgen en spiegelen, onder andere in enkele fraaie (dubbel)trio’s. Een nieuwkomer die nieuwsgierig maakt.