‘Een wereldstad hoort niet te overstromen’

New York is nooit gebouwd om extreem hoog vloedwater te weerstaan. Wie in lage delen van de stad woont neemt een risico.

Voor zover Kat Raynor en haar man weten hebben ze geen vrienden of buurtgenoten aan de orkaan Sandy verloren. Maar zeker weten doen ze het niet: hun mobiele telefoons werken niet en ze zijn te druk met hun geheel overstroomde kelder om op onderzoek te gaan. „We hebben zoveel verloren”, zegt Raynor. „De schade is niet te bevatten. We zijn niet de enige. Van de kust tot het eind van de straat is geen huis onbeschadigd gebleven.”

Raynor, kraamhulp van beroep, woont op Beach 92nd Street in Far Rockaway, een schiereiland aan de oceaan aan de zuidkant van New York City. Haar wijk lag in wat burgemeester Bloomberg had bestempeld als Zone A, het gebied waarvan de bewoners waren gesommeerd te evacueren. Raynor en haar gezin bleven. Ze heeft er geen spijt van. „We waren nooit in gevaar. Toen het water binnenkwam, kon ik tenminste nog wat spullen naar boven brengen.” Waar ze wel spijt van heeft, was haar keuze anderhalf jaar geleden om van Brooklyn hierheen te verhuizen. „Het is gevaarlijk om zo dicht bij de oceaan te wonen.”

Ze heeft niet nagedacht over de vraag hoe haar buurt in de toekomst beschermd moet worden tegen orkanen of tegen een rijzende zeespiegel als gevolg van klimaatopwarming. „We zijn voorlopig alleen bezig te overleven.”

Mitchell Moss, hoogleraar stedelijke planning en bestuur aan New York University, denkt hier wel over na. „Het is al langer duidelijk dat New York City kwetsbaar is voor rijzend water”, zegt Moss in een telefonisch interview. „Dat heeft deze orkaan alleen maar duidelijker gemaakt. Alleen weet niemand precies welke technologie de stad kan beschermen.”

Verschillende ideeën doen in bestuurlijke en wetenschappelijke kringen de ronde. Zo is het plan van het Nederlandse bedrijf Arcadis om een stormvloedkering te bouwen in de Verrazano-brug, tussen Brooklyn en Staten Island, ondersteund door twee kleinere keringen. Hiermee zouden Manhattan, Staten Island en Brooklyn grotendeels beschermd zijn tegen hoogwater. Het Schotse bureau CH2M Hill stelt een combinatie van een dam en een vloedkering voor tussen Far Rockaway en New Jersey, waarmee de hele stad beschermd zou worden tegen een vloedgolf van tien meter (twee keer zo hoog als die van Sandy).

Zolang echter geen overeenstemming bestaat over de te gebruiken technologie, hoopt Moss dat New York haar infrastructuur middels kleine ingrepen sterker gaat maken „om in ieder geval de schade te beperken bij de volgende storm”. Hij denkt bijvoorbeeld aan het afsluitbaar maken van tunnels en het geheel bovengronds brengen van het elektriciteitsnet.

Tot dan mag New York volgens Moss tevreden zijn met de „briljante wijze” waarop de stad op Sandy heeft gereageerd. „Daardoor was het verlies aan levens relatief klein. Het openbaar vervoer is hard geraakt. Maar in grote delen van de stad lijkt het alsof er niets is gebeurd.”

Dat geldt niet voor een wijk als Far Rockaway. „Wie zo dicht bij de oceaan op laagland wil wonen, kiest ervoor een groot risico te nemen. Hetzelfde geldt voor Lower Manhattan en de meeste andere delen van de stad die overstroomd zijn: dat zijn in principe polders, gebieden die we op het water hebben teruggewonnen en die nauwelijks boven de zeespiegel uitkomen.”

Zoveel berusting kan de bankier en infrastructuurspecialist Willem Sutherland, hoofd Infrastructure Finance bij ING in New York, niet opbrengen. „Een wereldstad als New York hoort natuurlijk niet te overstromen”, zegt Sutherland in een telefonisch interview. Dat had in het geval van Sandy overigens niets met de „inderdaad verouderde” infrastructuur te maken, benadrukt hij. „Ook een nieuw metrostelsel was bij zoveel water overstroomd. Het probleem van New York is dat de stad nooit gebouwd is om het extreme vloedwater dat we nu zien te weerstaan. Extra moeilijkheid is dat het water hier werkelijk van alle kanten komt: uit de baai, de East River, de Hudson, de Long Island Sound. Wil je het goed doen, dan zijn daar hele dure Deltawerken voor nodig.”

Sutherland betwijfelt of een dergelijke miljardeninvestering budgettair en politiek haalbaar is.