Brams testosteron

Bram Moszkowicz zat er bij Pauw & Witteman wat ongelukkig bij. Wie het geluid uit had zou bijna medelijden met hem hebben gehad. Hij knipperde voortdurend met zijn ogen, trommelde met zijn vingers op tafel en zat in elkaar gedoken op zijn stoel. Van de fiere advocaat leek weinig over. Tot hij zijn mond opendeed. Daar was alle vechtlust nog volop aanwezig. Hij snoerde Paul Witteman – éminence grise van het harde interview – vakkundig de mond en vertelde zijn eigen verhaal. Over waarom hij de deken niet wilde inlichten over zijn contante betalingen.

Het deed me denken aan het fameuze debat tussen Kennedy en Nixon in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 1960. De radioluisteraars wezen Nixon aan als duidelijke winnaar; hij had het beste verhaal. Maar de tv-kijkers kwamen tot de omgekeerde conclusie: de lichaamstaal van Nixon gaf blijk van weinig zelfvertrouwen, hij zweette en zag er pips uit. En net als Moszkowicz knipperde hij veel met zijn ogen. En iemand die veel met zijn ogen knippert, wordt aangezien voor onzeker, wordt minder vertrouwd, en gaat zelfs door voor minder intelligent.

Amy Cuddy van Harvard Business School deed een interessant experiment over het belang van lichaamshouding. Zij liet mannen en vrouwen slechts één minuut twee zogenaamde high power-poses aannemen: benen op tafel, en handen achter het hoofd, de bekende eikel op kantoor die alles beter weet. En voorover leunend achter een tafel staand, met de armen en vingers breed uitgespreid – stijl vakbondsleider die een ultimatum stelt. Ze vergeleek dat met proefpersonen die low power-poses moesten aannemen: benen over elkaar en armen voor de borst, of ineengedoken op een stoel met de handen in de schoot. Een kwartier later mat ze de hormoonlevels van beide groepen.

De personen die high power-poses hadden aangenomen hadden een hoger gehalte van het mannelijke hormoon testosteron en een lager niveau van het stresshormoon cortisol, ongeacht of zij vrouw of man waren. Ook was de high power-groep eerder bereid meer risico te nemen bij een gokspelletjes dat ze daarna mochten spelen. Bovendien voelden zij zich een stuk zekerder en machtiger.

Lichaamstaal is dus niet alleen een uiting van iemands gemoedstoestand. Een kunstmatig aangenomen lichaamshouding heeft omgekeerd ook een effect op hormoonlevels en daarmee op het gedrag en het gemoed van degene die de houding aanneemt. Poseer dominant en je wordt ook dominant.

Dominantie zien we aan voor competentie. En vrouwen vallen voor mannen met een hoog testosteronniveau. Als Bram naast zijn baan ook Eva Jinek terugwil, moet hij snel de houding aannemen die een advocaat betaamt: staand, rechtop. Op zijn knieën wordt het sterven.

    • Victor Lamme