Rutte II zaait verwarring

Formateur Mark Rutte heeft vandaag de eerste kandidaat-ministers ontvangen. Hij hoopt dat maandag alle twintig bewindslieden van het kabinet-Rutte II worden beëdigd. Maar helaas heeft dit kabinet zichzelf reeds in het prenatale stadium in de problemen gebracht. De verwarring over de inkomensafhankelijke ziektekostenpremie is compleet.

Het debat in de Tweede Kamer gisteren schiep geen duidelijkheid. Formeel ging het over het eindverslag van de informateurs, maar het liep uit op een generale repetitie voor de beraadslagingen over de regeringsverklaring. Met als meest beladen thema: de zorgpremies.

Wat weten de burgers officieel van de koopkrachteffecten van het beoogde premiestelsel? Het Centraal Planbureau zegt er dit over: „De overgang naar een inkomensafhankelijke zorgpremie pakt vooral gunstig uit voor de middeninkomens; voor de hoge inkomens is het ongunstig.”

Woordvoerders van andere partijen dan de beoogde coalitiepartners VVD en PvdA snelden gisteren echter beurtelings naar de microfoon om te zeggen dat het nivellerende premiesysteem juist voor de middeninkomens ongunstig uitpakt. Zij waren gevoed door berekeningen in diverse media, die soms niet en soms wel klopten. VVD-leider Rutte bleef het macro-effect van alle voorgenomen maatregelen, dus ook de fiscale compensaties, benadrukken: de laagste inkomens gaan er gemiddeld 0,2 procent op vooruit, wie per jaar een ton of meer verdient levert 0,6 procent aan koopkracht in.

Het heeft niet kunnen voorkomen dat het ongenoegen onder zijn achterban over deze nivellerende maatregelen, binnengesleept door PvdA-onderhandelaar Samsom, gisteren werd aangewakkerd. Áls ze doorgaan, want als het debat iets wél duidelijk maakte, is dat het plan nog wel door de Tweede Kamer kan worden aanvaard, met veel inwendig gegrom bij de VVD, maar niet door de Eerste Kamer, waar de toekomstige coalitie geen meerderheid heeft.

En dan gaat het nog steeds om een plan waarvan de details niet bekend zijn. VVD en PvdA lieten gisteren een kans lopen om duidelijkheid te scheppen. CDA-leider Buma diende een motie in om het Nibud een berekening van de koopkrachteffecten te laten maken. Of dit instituut hiertoe al in staat is, is een tweede, maar dat op een of andere manier snel duidelijkheid moet worden geschapen, is evident. De onrust over de gevolgen van het nieuwste stelsel is er groot genoeg voor.

Alle partijen steunden dit voorstel, op VVD en PvdA na. Waarmee ze tevens toonden dat ze de titel van hun regeerakkoord, Bruggen slaan, kennelijk niet al te serieus wensen te nemen.