Rijks deelt collectie met de wereld

125.000 kunstwerken uit het Rijksmuseum zijn sinds dinsdag in hoge kwaliteit digitaal op het web beschikbaar. Particulieren mogen er mee doen wat ze willen.

Bloemstilleven als tattoo. Ontwerp Rachel Harding, Droog Design.

Een telefoonhoesje met het Melkmeisje van Vermeer, een bankstel met Rembrandts Nachtwacht of behangpapier van De zeeslag bij Terheide van Willem van de Velde. Iedereen kan voortaan alles uit de collectie van Het Rijksmuseum gebruiken. Gratis. Het museum liet daartoe 125.000 kunstwerken digitaal registreren. Die beelden zijn voor particulieren rechtenvrij en in ultrahoge resolutie beschikbaar in de ‘Rijksstudio’ op de website van het museum. Prins Constantijn activeerde de nieuwe dienst dinsdagmiddag met een druk op de knop.

Op de site kunnen bezoekers inzoomen op de kunstwerken, een eigen collectie samenstellen en favorieten delen of ‘liken’ via sociale media. Woensdag liep de site wegens capaciteitsproblemen nog regelmatig vast, maar liefhebbers kunnen de kunstwerken ook bestellen als ansichtkaart, canvas of poster. Of er elders autostickers of fotobehang van laten maken.

Om bezoekers te inspireren ontwierp modeontwerper Alexander van Slobbe alvast een zijden sjaal met het ‘emblematische’ stilleven van Johannes Torrentius. Droog Design bedacht een tattoo met bloemen uit een schilderij van Jan Davidsz. de Heem en Rachel Ruysch. Videokunstenaar Christian Borstlap bouwde een animatiefilm op met 57 verschillende Mariaportretten en 40 heilige Hiëronymussen uit de collectie.

De BankGiro Loterij ondersteunt het digitaliseringproject met 1,1 miljoen euro. „Het is onze taak om kunst onder zoveel mogelijk mensen te brengen”, zegt directievoorzitter Boudewijn Poelmann van de loterij. „En wat is er nu meer beschikbaar dan toegang tot internet? Je kunt de werken nu echt aanraken en er zelfs in knippen. Allemaal dingen die voorheen als onbeschaafd gezien werden, zijn nu mogelijk.”

Directeur collecties van het Rijksmuseum Taco Dibbits ziet het initiatief als een plicht aan publiek. „Kunst heeft geen eigenaar, is van iedereen en voor iedereen, zeker die van een rijksmuseum. We willen onze kunstwerken in de huiskamers van mensen over de hele wereld brengen. Om naar te kijken, van te genieten en ook om zelf mee aan de slag te gaan. In iedereen schuilt een verzamelaar en in iedereen schuilt een kunstenaar!”

Over de rechten maakt het museum zich geen zorgen. „Op de meeste werken rust geen auteursrecht meer en veel beelden zijn toch al op internet te vinden”, zegt Dibbits. „We hebben dan liever dat iemand naar een mooie reproductie van Het melkmeisje kijkt, dan naar een lelijke.”

Ook andere musea zijn bezig met het digitaal ontsluiten van hun collectie. Het Centraal Museum plaatste deze week 100 topstukken online via het Google Art Project. Museum Boijmans Van Beuningen stelt vanaf juni 2013 425 kunstwerken beschikbaar op www.europeana.eu.

Inl: www.rijksmuseum.nl