Kunst vermomd als mode

Installatie van Bernadette Corporation: ‘2000 Wasted Years’, in Artists Space

Beeldende kunst Bernadette Corporation: 2000 Wasted Years.T/m 16 dec. Artists Space, 38 Greene Street, New York. Wo t/m zo 12-18u. artistsspace.org

Stiekem, zonder dat er in Nederland veel aandacht voor is, zijn de kunstenaarscollectieven in opkomst. In Rusland heb je groepen als Voina en Chto Delat, in de Verenigde Staten wordt the Bruce High Quality Foundation steeds bekender en dan is er nog het enigszins onbestemde Slavs and Tatars, een groep waarvan de leden uit Duitsland en Oost-Europa schijnen te komen en die het onlangs al tot een tentoonstelling in het New Yorkse MoMA wist te schoppen. De opvallendste overeenkomst tussen deze collectieven is dat ze in hun werk meestal een forse hoeveelheid (ironische) maatschappijkritiek verwerken – alsof de relatieve anonimiteit van de groep ze activistischer en moralistischer maakt dan veel ‘solo-kunstenaars’.

Juist om die reden is het interessant dat Artist Space nu een overzicht toont van het werk van een oer-collectief uit de jaren negentig: Bernadette Corporation. Net als bij de hedendaagse collectieven bevatte hun werk altijd een stevige dosis maatschappijkritiek. Daarbij werkten de ‘Bernadette’s’ vanuit het idee van ‘join the enemy’: omdat je als kunstenaar toch nooit werkelijk invloed krijgt op de ‘echte wereld’, zo redeneerden ze, kun je als kunstenaar het spel maar beter meespelen en je ‘vermommen’ als bedrijf om zo beter te kunnen infiltreren in de wereld van geld, macht en invloed.

Bernadette Corporation organiseerde aanvankelijk vooral feesten, maar begon al snel met het ontwerpen van nepmerken en startte in het midden van de jaren negentig een modelabel, dat kleren uitbracht die net ondraagbaar genoeg waren om de kritiek op de mode-industrie en het consumentisme duidelijk over te laten komen.

Tegenwoordig exposeren ze hun ‘werk’ al bij erkende galeries als Greene Naftali in New York en Neu in Berlijn. Alsnog opgeslokt door het systeem, ben je geneigd te denken – en hoe begrijpelijk dat ook is, een tikje melancholiek stemt het wel.