Theo Janssen voetbalt nog niet als patron van Vitesse

Na zijn landstitels bij FC Twente en Ajax is Theo Janssen terug in Arnhem, de stad waarin hij opgroeide. Maar bij ‘zijn’ Vitesse is het nog wennen.

Of de verwachtingen waren te hooggespannen, of Theo Janssen is over zijn hoogtepunt heen, maar hij is nog niet de dragende speler op wie Vitesse had gerekend. Van teleurstelling is in Arnhem (vooralsnog) geen sprake. Theo is Theo, een speciale, die krediet heeft. Trainer Fred Rutten, na de 2-1 nederlaag tegen AZ: „Theo is nog niet onze patron. Maar die wordt hij wel, daar heb ik alle vertrouwen in.”

Janssen werd eind augustus bij het sluiten van de transfermarkt voor ongeveer een half miljoen euro van Ajax gekocht. De geboren en getogen Arnhemmer – Janssen is verknocht aan de Gelderse hoofdstad – tekende een contract voor drie jaar, relatief lang voor een speler van 31 jaar.

In de kleedkamer is zijn gezag evident. Janssen heeft een staat van dienst waar zijn ploeggenoten tegenop kijken. Nu moet hij nog met zijn voeten spreken. Dat gaat moeizaam. Janssen erkent dat, maar heeft geen idee waaraan het ligt. „Mijn eerste wedstrijd voor Vitesse, tegen Feyenoord, was meteen mijn beste”, zegt hij met enige zelfspot.

Als Janssen al een verklaring voor zijn tegenvallende spel kan geven heeft dat te maken met de kwaliteiten van het team. Vitesse is niet van het niveau FC Twente of Ajax, de laatste twee clubs van Janssen. „Ik ben nog zoekende. Onze verdediging zit goed in elkaar, maar verder laat ons spel te wensen over. We missen de rust om een wedstrijd te dicteren. Kort voor onze verdediging kom ik het vaakst in balbezit, maar dat is juist de zone waar ik het minst gevaarlijk ben. Vandaag tegen AZ waren we na rust weliswaar de bovenliggende partij, maar dat lag meer aan strijdlust dan aan ons spelniveau.”

Dat Janssen nog niet de oude is, kan onmogelijk aan zijn privésituatie liggen. De voetballer is terug in de stad die hij als inwoner altijd trouw bleef. Janssen is een kind van Arnhem, waar hij opgroeide in de volkswijk Het Broek. En Janssen is een kind van Vitesse, de club waar hij is opgeleid. Vanuit de inmiddels failliete amateurtak Vitesse 1892 klom hij op, om op 9 december 1998 in het uitduel tegen NAC als 17-jarige knul zijn debuut te maken. Met dank aan de Duitse trainer Herbert Neumann.

Van de internationale toekomst die Janssen werd voorspeld is het nooit gekomen. Dat heeft deels met Arnhem te maken, de stad die hem gemakkelijk wist te verleiden. Een gevaarlijke biotoop voor een voetballer met een zwak voor de geneugten des levens. Toen Janssen wat te vaak in uitgaansgelegenheden werd gesignaleerd en zijn ontwikkeling stagneerde vond de clubleiding het in 2003 tijd voor een waarschuwing. Janssen werd uitgeleend aan Racing Genk, waar hij na een half jaar tot zijn grote opluchting werd teruggehaald. De Belgische competitie was niet het podium waar Janssen zich thuis voelde en Genk was ver rijden van Arnhem.

Maar de boodschap had hij begrepen. Hij beterde zijn leven als prof en verdiende vier jaar later een transfer naar FC Twente, de ploeg waar hij zijn grootste triomfen vierde. Aan de hand van Janssen werd FC Twente voor het eerst in de geschiedenis landskampioen. Eindelijk, de voetballer Janssen was ontbolsterd. De lijn van FC Twente kon Janssen niet voortzetten bij Ajax, de landskampioen die in hem de rustgever van een jong en vooral onstuimig elftal zag. Ajax pakte opnieuw de titel, maar om nu te zeggen dat Janssen een dominante rol vervulde, niet bepaald.

De deskundigen verschillen van mening over de oorzaak. Critici menen dat trainer Frank de Boer hem verkeerd gebruikte. Feit is dat Janssen bij Ajax niet de dwingende speler was die hij bij Twente was. Ook bij Vitesse kan hij die rol na twee maanden evenmin vervullen. Is de conclusie dat hij in de neerwaartse fase van zijn carrière zit? Janssen bestrijdt die opvatting met de laconieke houding die hem zo typeert. En Rutten relativeert de ernst van de vormcrisis. Of de coach hoopt tegen beter weten in, of hij baseert zich op signalen die voor de buitenwacht verborgen zijn gebleven. De komende maand zal de waarde van Janssen voor Vitesse werkelijk blijken. Met wedstrijden tegen achtereenvolgens Ajax, FC Twente, NEC en PSV zal de ware kracht van Vitesse beproefd worden. Janssen kan zich dan onmogelijk verschuilen. Hoe goed is hij nog? Voor Vitesse en zijn sterspeler is het te hopen dat de nederlaag van gisteren tegen AZ – de eerste deze competitie – niet indicatief is geweest.