Schrijver J. Bernlef (75) overleden

Bernlef/ Foto Katrijn van Giel

Schrijver J. Bernlef, (pseudoniem voor Hendrik Jan Marsman), in 1994 winnaar van de P.C. Hooftprijs en auteur van beroemde romans is overleden op 75-jarige leeftijd. Dat meldt zijn uitgeverij Querido vanmiddag.

Uitgever Annette Portegies zegt op de site van de uitgeverij met het overlijden van Bernlef na een kort ziekbed ’een geweldige schrijver’ en ‘lieve vriend’ te verliezen:

“Querido treurt om de dood van Bernlef, die meer dan vijftig jaar aan de uitgeverij verbonden was. We verliezen niet alleen een geweldige schrijver maar vooral ook een lieve vriend. Iemand bovendien die, vanuit de traditie van ons huis, meedacht over de toekomst van de uitgeverij, en die jonge schrijvers hielp en adviseerde. We zullen hem verschrikkelijk missen.”

De uit Sint Pancras afkomstige Bernlef debuteerde in 1959 als schrijver, toen hij niet eerder gepubliceerde verhalen en gedichten instuurde voor de Reina Prinsen Geerligsprijs, een literaire prijs voor auteurs onder de 25 jaar. Hij won de prijs. De gedichten verschenen in 1960 in Kokkels en de verhalen in Stenen Spoelen.

Bij het grote publiek brak hij door met zijn roman Hersenschimmen uit 1984. Van dit boek zijn in Nederland en Vlaanderen inmiddels bijna een miljoen exemplaren verkocht. Ook is het in tien talen vertaald. In 1988 werd de roman verfilmd.

Boeken, poëzie en verhalen

Behalve het schrijven van boeken vertaalde hij ook veel werk van Zweedse dichters en recenseerde voor het literaire tijdschrift Barbarber, De Groene Amsterdammer, De Gids en Het Parool. In 2008 schreef hij het boekenweekgeschenk. Ter ere van vijftig jaar schrijven publiceerde Querido dit jaar een nieuwe bundel verhalen, Help me herinneren, en Bernlefs keuze uit al zijn gedichten, Voorgoed.

In de Boekenbijlage van NRC Handelsblad stond in mei van dit jaar een groot interview van Marjoleine de Vos met Bernlef ter ere van 50 jaar schrijversschap. In dat interview werd benadrukt hoe enorm productief Bernlef in zijn leven is geweest. De Vos schreef:

‘Stapel de boeken op van de Nederlandse auteur Bernlef en dan staat er een meer dan manshoge toren. In een interview met Marjoleine de Vos praat Bernlef over de ziel, muziek, over het vertrouwde en over verdriet. ‘Ik heb mijn leven verschreven.’

Prijzen voor zijn werk

De auteur kreeg allerlei prijzen voor zijn werk. In 1962 won hij de Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor zijn dichtbundel Morene en in 1964 de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor Dit Verheugd Verval. In 1984 werd zijn hele oeuvre bekroond met de Constantijn Huygensprijs. Voor de roman Publiek Geheim uit 1987, een eveneens zeer bekende roman van de auteur, kreeg Bernlef de AKO Literatuurprijs. In 1994 werd hem vervolgens de P.C. Hooftprijs toegekend voor zijn poëzie.

In 2008 schreef Bernlef nog het Boekenweekgeschenk, onder de titel De Pianoman. Nog onlangs verschenen een nieuwe verhalenbundel, Help Me Herinneren, en een bundel met van hem verzamelde poëzie, Voorgoed. Zijn laatste roman was De een zijn dood, van begin vorig jaar.