Sandy bedreigt oostkust VS en legt campagne stil

Orkaan Sandy verlamt het leven in het oosten van de VS. De campagne voor de verkiezingen ligt stil. Dat lijkt nadelig voor Obama.

Orkaan Sandy, die waarschijnlijk vanavond aan land zal gaan aan de Amerikaanse oostkust, dreigt een gebied met zo’n 50 miljoen inwoners te raken met zware regenval, sneeuwstormen, vloedgolven en overstromingen. Uit voorzorg zijn lager gelegen gebieden langs de Atlantische kust geëvacueerd. De angst bestaat dat Sandy, die minstens zestig doden veroorzaakte in het Caraïbisch gebied, grote vloedgolven zal veroorzaken. Volle maan zorgt vannacht voor springtij.

De gevolgen van Sandy zijn nu al enorm, nog voordat de orkaan het Amerikaanse vasteland heeft bereikt. De noodtoestand is uitgeroepen in staten langs het voorspelde traject van de storm, die bij New Jersey aan land komt en via New York over een afstand van 1.300 kilometer naar de grens met Canada zal trekken. Reizigers zijn gestrand; minstens 7.600 binnenlandse en internationale vluchten zijn afgelast. Scholen aan de oostkust zijn gesloten en in New York en Washington is het openbaar vervoer stilgelegd.

Sandy verstoort ook de campagne voor de presidentsverkiezingen. President Barack Obama heeft de geplande campagnebijeenkomsten voor de komende drie dagen grotendeels afgeblazen. Hij moet vanuit het Witte Huis toezien op de coördinatie van de evacuatie en mogelijke hulpwerkzaamheden. De Republikein Mitt Romney had een grote bustour gepland in de cruciale ‘swing state’ Virginia, maar moest die door het extreme weer afgelasten.

Campagnevoeren had toch al weinig zin, want het nieuws in de Verenigde Staten wordt dezer dagen volledig door de orkaan gedomineerd. Sandy zal minstens tot woensdag in staten langs de oostkust voor extreme regen en wind zorgen. Langs de kust verwachten meteorologen grote overstromingen door stormvloed. Landinwaarts wordt veel sneeuw verwacht doordat de tropische storm daar op een koufront stuit. Gevreesd wordt voor stroomuitvallen en onbegaanbare wegen in grote gebieden.

Vooral in New York, dichtbij het centrum van de orkaan, worden problemen verwacht. Burgemeester Bloomberg heeft de evacuatie van bijna 400.000 inwoners van de stad bevolen. Ze worden ondergebracht in sportzalen en scholen. Het openbare leven in New York ligt stil. De beurs van New York blijft maandag en misschien ook dinsdag gesloten. Ook Washington en Boston treffen voorbereidingen.

Juist deze laatste week voor de verkiezingen van 6 november is cruciaal voor Mitt Romney en Barack Obama. Twee ‘swing states’ worden direct getroffen door Sandy: Virginia en, in mindere mate, New Hampshire. Romney was van plan de komende dagen veel tijd in beide staten te besteden, omdat de race daar beslist kan worden. Hij kan er nu op zijn vroegst donderdag naartoe. Voor Obama kan Sandy nog nadeliger zijn. Hij kan zich geen fouten veroorloven in de coördinatie van Sandy. Niemand is de trage reactie vergeten van president George W. Bush bij orkaan Katrina in 2005, toen ruim 1.800 Amerikanen stierven.

Daarbij gaan door het slechte weer minder kiezers vroeg stemmen. Sinds vorige week kunnen kiezers in een aantal staten al stemmen. Dat levert de Democraten relatief meer stemmen op dan de Republikeinen. Maar veel stemlokalen zijn nu gesloten vanwege Sandy.

Obama staat volgens de meeste peilingen voor op Romney. In het Democratische kamp bestaat de zorg dat Obama weliswaar de verkiezingen wint door de meeste kiesmannen te veroveren, maar minder stemmen haalt dan Romney. Dat komt omdat kleinere staten relatief meer kiesmannen leveren dan grotere.

Winnen met minder stemmen, zoals Bush in 2000 deed tegen Al Gore, zou afbreuk doen aan Obama’s mandaat. Juist daarom voeren de Democraten actiever campagne in ‘veilige’ staten als New York. Deze strategie dreigt nu door Sandy doorkruist te worden. In de loop van woensdag zal de orkaan afzwakken en zal de campagne weer in oude stijl beginnen.

Economie: Sandy op pagina 29 en 31