Rutte en Samsom zijn eruit, 16 miljard aan bezuinigingen

26 oktober 2012 Den Haag - Premier Mark Rutte en Diederik Samsom schudden elkaar de hand als zij elkaar ontmoeten op het Binnenhof als zij naar de informateurs gaan voor de voortgang van de gesprekken met de informateurs voor de kabinetsformatie. Foto: Phil Nijhuis
26 oktober 2012 Den Haag - Premier Mark Rutte en Diederik Samsom schudden elkaar de hand als zij elkaar ontmoeten op het Binnenhof als zij naar de informateurs gaan voor de voortgang van de gesprekken met de informateurs voor de kabinetsformatie. Foto: Phil Nijhuis Phil Nijhuis

Het kabinet-Rutte II bezuinigt 5 miljard op de zorg, 3 miljard op de sociale zekerheid en arbeidsmarkt en 2,5 miljard op de overheid. In totaal wil de coalitie van VVD en PvdA 16 miljard netto bezuinigen. Er wordt ook geïnvesteerd: 700 miljoen in onderwijs en 400 miljoen in duurzame energie.

Dat melden Haagse bronnen in aanloop naar de verwachte presentatie van het conceptregeerakkoord later vandaag. Vanochtend bogen de fracties van VVD en PvdA zich over het akkoord.

De bezuinigingen zullen hogere inkomens harder treffen dan lagere. De koopkracht van hoge inkomens gaat achteruit, die van de laagste inkomens licht vooruit. Dat was een belangrijk doel van de PvdA. Partijleider Diederik Samsom voerde campagne met de slogan ‘eerlijk delen’.

De nivellerende werking van het regeerakkoord komt vooral doordat grote onderdelen van de zorg inkomensafhankelijk worden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de zorgpremies en het eigen risico. Maar ook in de langdurige zorg zullen mensen veel meer zelf moeten gaan betalen. Dat betekent dat bijvoorbeeld lichamelijke verzorging van (chronisch) zieken in principe niet meer uit de collectieve middelen wordt betaald. De AWBZ kan sterk worden versoberd. Gemeenten worden verantwoordelijk voor de organisatie van die lichamelijke verzorging en moeten daarbovendien op bezuinigen.

Het regeerakkoord bevat voor elke partij pijnlijke punten. Zo stemt de VVD, ondanks beloften van partijleider Mark Rutte, in met beperking van de hypotheekrenteaftrek voor bestaande gevallen. Dat komt bovenop de nivellerende werking van de bezuinigingen en zwaardere lasten voor werkgevers.

De PvdA gaat akkoord met een bezuiniging van 1 miljard euro op ontwikkelingssamenwerking, grote bezuinigingen op de sociale zekerheid een hervorming van het ontslagrecht en de inkorting van de maximale WW-duur.

Toch hopen beide partijen dat hun akkoord niet zo wordt ontvangen. Zij benadrukken dat zij een poging hebben gedaan op beleidsonderdelen elkaar maximale vrijheid te gunnen, waardoor ze over en weer pijnlijke maatregelen accepteren.

De aanvullende bezuinigingen van 2,5 miljard op de overheid moeten vooral worden opgebracht door verplichte fusies van kleinere gemeenten. De nieuwe coalitie wil dat gemeenten minimaal 100.000 inwoners gaan tellen. Ook zouden de twaalf provincies moeten moeten teruggebracht tot vijf landsdelen.

Hoe de 3 miljard aan bezuinigingen op de sociale zekerheid en arbeidsmarkt worden ingevuld was nog niet duidelijk. Een deel van de bezuinigen wordt gerealiseerd door het inkorten van de WW-duur.

Zonder tegenslagen wordt het kabinet maandag 5 november beëdigd. Na de presentatie van het concept-regeerakkoord komt de Tweede Kamer naar verwachting bijeen en wordt Rutte benoemd als formateur. Hij gaat dan de formele gesprekken voeren met de kandidaat-bewindslieden. Die zijn nu allemaal bekend. VVD’er Jeanine Hennis-Plasschaert wordt de eerste vrouwelijke minister op Defensie. Zij staat waarschijnlijk voor aanvullende bezuinigen op het al zo belaagde defensieapparaat. Wel krijgt ze 250 miljoen van de 1 miljard die wordt gekort op ontwikkelingssamenwerking. Die mag Defensie gebruiken voor vredesmissies.

Bij de staatssecretarissen zitten een aantal verrassende namen. Op Onderwijs wordt de Haagse wethouder Sander Dekker (VVD) staatssecretaris. PGGM-baas Martin van Rijn gaat naar Volksgezondheid. Relatief onbekend is de nieuwe staatssecretaris op Infrastructuur en Milieu, de Groningse PvdA-gedeputeerde Wilma Mansveld. Oud-PvdA-Kamerlid Co Verdaas krijgt bij Economische Zaken de portefeuille ruimtelijke ordening. Jetta Klijnsma (PvdA) gaat opnieuw naar Sociale Zaken. Verder keren de VVD’ers Frans Weekers en Fred Teeven terug op hun huidige posten bij respectievelijk Financiën en Justitie.

Verzet binnen FNV: pagina 2

Commentaar: pagina 2

In het nieuws: pagina 4-7