Regeerakkoord bevat 16 miljard aan extra bezuinigingen - ‘ideeënstrijd terug in politiek’

PvdA-leider Diederik Samsom en VVD-leider Mark Rutte presenteren samen het regeerakkoord tijdens een persconferentie. Foto ANP / Robin Utrecht
PvdA-leider Diederik Samsom en VVD-leider Mark Rutte presenteren samen het regeerakkoord tijdens een persconferentie. Foto ANP / Robin Utrecht PvdA-leider Diederik Samsom en VVD-leider Mark Rutte presenteren samen het regeerakkoord tijdens een persconferentie. Foto ANP / Robin Utrecht

Het regeerakkoord van VVD en PvdA bevat 16 miljard aan extra ombuigingen. Dat komt neer op duizend euro per Nederlander. “Dat komt omdat ons land nog steeds op te grote voet leeft” en “de economische groei structureel tegenvalt door de crisis”, aldus Rutte bij de presentatie van het regeerakkoord.

Het regeerakkoord is volgens Rutte gestoeld op drie pijlers: het op orde brengen van de schatkist, eerlijk delen en werken aan duurzame groei.

Rutte over het formatieproces:

“Het was inhoudelijk ingewikkeld. Het was technisch ingewikkeld. Maar de sfeer bleef plezierig. [...] De partijen die hier staan zijn heel verschillend. We zijn dan ook geen fusiebesprekingen begonnen.”

Rutte: renteaftrek voor ons gevoelige concessie

Het “evenwichtige pakket” is herkenbaar voor zowel de VVD als de PvdA, aldus Rutte. De beperking van hypotheekaftrek voor bestaande hypotheken noemde hij een “gevoelige concessie” van zijn partij.

Volgens Samsom hebben de bezuinigingen een behoorlijke impact op de samenleving, waardoor van “echte vreugde” over dit akkoord geen sprake is. Het is het resultaat van elkaar wat gunnen, zei hij.

Het is geven en nemen

Het is geven en nemen in het akkoord. Zo stemt de VVD, ondanks verkiezingsbeloften van Rutte, in met beperking van de hypotheekrenteaftrek voor bestaande gevallen. Dat komt bovenop de nivellerende werking van de bezuinigingen en de zwaardere lasten voor werkgevers.

De PvdA gaat op haar beurt akkoord met een bezuiniging van 1 miljard euro op ontwikkelingssamenwerking, grote bezuinigingen op de sociale zekerheid, versoepeling van het ontslagrecht en de inkorting van de maximale WW-duur.

De hoge inkomens gaan er de komende jaren het meeste op achteruit, blijkt uit de CPB-doorrekening van het regeerakkoord. Gemiddeld blijft de koopkracht gelijk, maar wel gaan lage inkomens erop vooruit, terwijl hoge inkomens moeten inleveren. Veelverdieners worden vooral getroffen doordat ze meer zorgpremie moeten gaan betalen: die wordt inkomensafhankelijk. Lage inkomens profiteren van de verhoging van de algemene heffingskorting.

‘Ideeënstrijd terug in de politiek’

Volgens politiek redacteur Tom Jan Meeus is met dit regeerakkoord de ideeënstrijd terug in de politiek:

“Rutte en Samsom zijn het niet met elkaars eens, maar denken wel hetzelfde. Dat is bijvoorbeeld een groot verschil met de gedoogconstructie, waarbij Rutte en Wilders het wel op enkele punten eens waren, maar totaal verschillend dachten. Met dit regeerakkoord laten ze zien dat ze het experiment van uitruilen aankunnen. Sinds Paars was er in de politiek sprake van een technocratische benadering. Politiek hield op een ideeënstrijd te zijn. Rutte en Samsom laten de ideeën nu terugkeren.

In de onderhandelingen waren ze er niet op uit om elkaars ideeën te blokkeren. Ze gaven die ideeën juist een kans, ook als ze het er niet mee eens waren. Op die manier lijden beiden partijen pijn, maar kunnen ze ook grote stappen maken. Duidelijk is wel dat alles bijna symmetrisch verdeeld is. Het beperken van de hypotheekrenteaftrek is pijnlijk voor de VVD, het beperken van de WW-duur is pijnlijk voor de PvdA. De pro-Europese toon van het akkoord is weer typisch PvdA, het bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking typisch VVD.”

Koopkrachteffecten beperkt

De koopkrachteffecten van het akkoord zijn beperkt, zo blijkt uit de CPB-doorrekening van het akkoord. De werkloosheid gaat naar 5,75 procent in 2017.

Macro-economische effecten beleidspakket, 2013-2017. Bron CPB

Macro-economische effecten beleidspakket, 2013-2017. Bron CPBMacro-economische effecten beleidspakket, 2013-2017. Bron CPB

Econoom Bas Jacobs in een reactie:

Twitter avatar _basjacobs Bas Jacobs Structurele werkgelegenheid neemt door sterkere nivellering met 0,3% af! Hervormingen arbeidsmarkt te klein om dit te compenseren
Twitter avatar _basjacobs Bas Jacobs Regering Rutte eindigt in 2017 nog steeds met begrotingstekort van 1,5% bbp, niet nul

Econoom Mathijs Bouman in een reactie:

Twitter avatar mathijsbouman Mathijs Bouman Huizenprijs daalt 2,6 procent extra door plannen hypotheekrenteaftrek #cpb

Bos: onze opdracht is afgerond

Eerder vanmiddag overhandigden de informateurs Henk Kamp (VVD) en Wouter Bos (PvdA) hun verslag aan Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg. “Onze opdracht is afgerond”, zei Bos.

Volgens Bos kan VVD-leider Mark Rutte nu benoemd worden tot formateur. Bos zei verder dat de VVD zeven ministers krijgt en drie staatssecretarissen, en de PvdA zes ministers en vier staatssecretarissen. Er komen een minister voor Wonen en Rijksdienst en een minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. De speciale minister voor Immigratie en Asiel verdwijnt.

De Tweede Kamer houdt woensdag een debat over het regeerakkoord en het verslag van de informateurs. Daarbij wordt Rutte aangewezen als formateur. Hij gaat dan praten met alle kandidaat-bewindslieden, waarna het nieuwe kabinet kan worden beëdigd.

Lees hier de belangrijkste maatregelen uit het regeerakkoord.

Lees het volledige regeerakkoord hier: