Regeerakkoord: miljardenbezuinigingen op zorg, sociale zekerheid en overheid

Rutte en Samsom vorige week op het Binnenhof. Later vanmiddag presenteren zij naar verwachting het regeerakkoord van VVD en PvdA. Foto ANP / Robin Utrecht

Het kabinet-Rutte II bezuinigt 5 miljard op de zorg, 3 miljard op de sociale zekerheid en arbeidsmarkt en 2,5 miljard op de overheid. Dat staat in het regeerakkoord, meldt NRC Handelsblad vanmiddag op gezag van Haagse bronnen.

In totaal wil de coalitie van VVD en PvdA 16 miljard netto bezuinigen. Er wordt ook geïnvesteerd: 700 miljoen in onderwijs en 400 miljoen in duurzame energie. Vanochtend bogen de fracties van VVD en PvdA zich over het akkoord.

De Rijksvoorlichtingsdienst meldde aan het begin van de middag dat Rutte en Samsom elkaar om één uur in het bijzijn van informateurs Henk Kamp en Wouter Bos weer zouden ontmoeten. De verwachting is dat de fracties het akkoord hebben goedgekeurd en dat Rutte en Samsom het later vanmiddag presenteren.

Akkoord treft vooral hogere inkomens

De bezuinigingen zullen hogere inkomens harder treffen dan lagere. De koopkracht van hoge inkomens gaat achteruit, die van de laagste inkomens licht vooruit. Dat was een belangrijk doel van de PvdA. Partijleider Diederik Samsom voerde campagne met de slogan ‘eerlijk delen’.

De nivellerende werking van het regeerakkoord komt vooral doordat grote onderdelen van de zorg inkomensafhankelijk worden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de zorgpremies en het eigen risico. Maar ook in de langdurige zorg zullen mensen veel meer zelf moeten gaan betalen. Dat betekent dat bijvoorbeeld lichamelijke verzorging van (chronisch) zieken in principe niet meer uit de collectieve middelen worden betaald. De AWBZ kan sterk worden versoberd. Gemeenten worden verantwoordelijk voor de organisatie van die lichamelijke verzorging en moeten daar bovendien op bezuinigen.

VVD moet nivellerende maatregelen slikken

Het regeerakkoord bevat voor elke partij pijnlijke punten. Zo stemt de VVD, ondanks beloften van partijleider Mark Rutte, in met beperking van de hypotheekrenteaftrek voor bestaande gevallen. Dat komt bovenop de nivellerende werking van de bezuinigingen en zwaardere lasten voor werkgevers.

De PvdA gaat akkoord met een bezuiniging van 1 miljard euro op ontwikkelingssamenwerking, grote bezuinigingen op de sociale zekerheid een hervorming van het ontslagrecht en de inkorting van de maximale WW-duur.

Kabinet volgende week op bordes

Zonder tegenslagen wordt het kabinet maandag 5 november beëdigd. Na de presentatie van het concept-regeerakkoord komt de Tweede Kamer naar verwachting bijeen en wordt Rutte benoemd als formateur. Hij gaat dan de formele gesprekken voeren met de kandidaat-bewindslieden.