De winnaar van de AKO Literatuurprijs

Vanavond wordt tijdens Nieuwsuur bekend wie de winnaar is van de AKO Literatuurprijs 2012. Op de toplijst staat geen enkele non-fictietitel. Zelfs niet de winnaar van de Libris Geschiedenisprijs afgelopen zaterdag, Wij weten niets van hun lot van Bart van der Boom. Zijn boek zat niet eens bij de laatste 25.

De jury gaat kiezen uit zes romans. Arnon Grunberg (De man zonder ziekte) is de bekendste onder de overgebleven kanshebbers. De tweevoudig winnaar staat op de ‘toplijst’ met Stephan Enter (Grip), Mensje van Keulen (Liefde heeft geen hersens), Elvis Peeters (Dinsdag), Peter Terrin (Post mortem) en Anton Valens (Het boek Ont).

Grunbergs De man zonder ziekte is een verbluffend goed boek waarin in naam van de democratie wordt gemarteld en waar het Rode Kruis aan een naakte, vastgebonden gevangene vraagt: „Bent u goed behandeld?”

Een andere grote kanshebber is de algemeen bejubelde alpinistenroman van Stephan Enter (eerder genomineerd voor de Gouden Boekenuil). Dit boek is het beste van de zes, maar ook al een jaar oud en de lof ervan is al uitgebreid gezongen, wat bij jury’s vaak geen voordeel is. Bovendien leert de ervaring dat literaire jury’s de voorkeur geven aan een outsider.

Een interessante outsider is Mensje van Keulen, bij wie een bekroning eigenlijk ook een soort oeuvreprijs zou zijn. Van Keulen wordt hogelijk gewaardeerd, maar zelden bekroond.

Of outsider Elvis Peeters, over wie Elsbeth Etty schreef: ‘Dinsdag schetst een huiveringwekkend portret van iemand die zomaar je buurman, je eigen man of vader zou kunnen zijn.’

De grootste outsider is Anton Valens. Voor hem is dit de eerste nominatie voor een grote prijs. Het boek Ont werd onthaald als een onweerstaanbare en geestige roman.

Maar Peter Terrin is de meest waarschijnlijke winnaar. Post Mortem is een erg goed boek; zijn vorige boek (De bewaker) was nog beter, maar dat werd niet bekroond. De prijzengevers hebben dus iets goed te maken, en dat kan dan mooi op deze manier.