Computerspel als kijksport

Het is uitgegroeid tot een industrie: kijken naar gamen via livestreams. Er zijn toeschouwers, transfers en zelfs gamecommentatoren.

„Hij heeft geen kans om weg te komen. De haak raakt hem goed. Ze zijn met te veel!” Jorien van der Heijden (27) pakt de bolvormige microfoon vast, die tussen haar en haar twee computerschermen in staat. Ze verheft haar stem en praat razendsnel. Actie! De karakters op haar scherm vuren gekleurde stralen op elkaar af, er zijn beschermende energievelden en een reusachtige meteoor landt midden in het tumult. Van der Heijden klikt driftig met de muis op de figuren waarover ze praat. That was a great kill!

Jorien van der Heijden, online beter bekend als Sheever, is commentator bij de computergame Dota 2. Zo’n achthonderd mensen kijken en luisteren vandaag via een livestream naar het strategische actiespel met haar commentaar. Nog eens tweeduizend mensen zullen later via YouTube kijken. Vijf à zes uur per avond besteedt ze aan de wedstrijden, die elk ongeveer drie kwartier duren. Ze heeft een vaste schare fans, die avondenlang naar haar livestream kijken.

Kijken naar games is uitgegroeid tot een industrie. Met gesponsorde teams, waartussen aan het eind van het seizoen transfers plaatsvinden. Met competities en toernooien waar enkele duizenden euro’s tot een miljoen aan prijzengeld op het spel staan. In Aziatische landen zijn gamers zo beroemd als voetbalsterren.

StarCraft (I en II) en League of Legends zijn de populairste strategische actiegames. Ook het voetbalspel Fifa wordt veel bekeken, net als racespellen zoals Trackmania en schietspellen zoals Call of Duty en Counterstrike. Vooral de games waarin losse wedstrijden worden gespeeld zijn geschikt als kijksport. Avonturenspellen zoals World of Warcraft, waarbij je steeds in een volgend level kunt komen juist niet. Dota 2 bestaat nog niet lang, en heeft dus nog weinig spelers. Maar deze game heeft een speciale modus voor toeschouwers ingebouwd: zij kunnen net als de spelers inloggen in het spel.

Gamers vergelijken het kijken naar gamen met het kijken naar voetbal. „Als je zelf speelt is het interessant om te kijken naar de toppers”, vertelt Jasper Schoo van de Nederlandse e-sportbond voor elektronische sporters. „Je ziet welke strategieën ze gebruiken en welke slimme moves ze maken. Dat is leuk.”

Sites zoals twitch.tv en own3d.tv, waarop commentatoren zoals Van der Heijden eenvoudig zelf hun wedstrijden ‘uitzenden’ via een stream, zorgden ervoor dat het kijken naar gamen in vrij korte tijd populair werd. „Hoeveel Nederlanders precies naar games kijken is lastig te zeggen. Het is heel internationaal, dat maakt het moeilijk te onderscheiden welke kijkers waar vandaan komen”, zegt Schoo. De Amerikaanse toernooiorganisator Mayor League Gaming meldde dat ruim 3,5 miljoen mensen uit 175 landen het vorige seizoen naar hun streams keken. Ze zenden ook regelmatig uit op sportzender ESPN. Het best bekeken evenement van de European Game Series had afgelopen jaar 150.000 unieke bezoekers uit 49 landen. De belangrijkste gamelanden van Europa zijn Oekraïne en Zweden. Schoo: „Ons Nederlands kampioenschap staat met 1.200 kijkers in de kinderschoenen. Maar ik zie het wel groeien.”

Van der Heijden is sinds maart 2012 commentator. Ze begon met amateurtoernooien en werd al snel gevraagd door een nieuwssite die ook een competitie organiseert voor hen te werken. Ze verdient er zo’n 400 euro per maand mee. Haar best bekeken wedstrijd werd door 30.000 mensen gezien.

De eerste wedstrijd is snel afgelopen. Van der Heijden heeft een kwartier tot de volgende begint. Als er even niets te becommentariëren valt, is ze zelf in beeld. En haar kat, die af en toe voor de camera langsloopt.

„We zien dat Lycanthrope wordt gekozen door NEXT.kz, die zal het opnemen tegen Leshrac en Naga Siren. Een sterke combinatie.” De strategie van het spel begint bij het kiezen van karakters. Na een paar minuten vliegen de eerste lichtflitsen over het scherm. Eten is er vanavond niet bij voor van der Heijden. Nog vier wedstrijden te gaan.