Hard oordeel over verlies CDA - ‘onduidelijkheid en onenigheid’

on Rombouts spreekt op het congres van het CDA. De burgemeester van Den Bosch gaf leiding aan een commissie die de verkiezingsnederlaag van de partij heeft onderzocht. Foto ANP / Robin Utrecht

Onduidelijkheid, onenigheid en onbekendheid. Dat zijn de factoren die de laatste verkiezingsnederlaag van het CDA hebben veroorzaakt, zegt een commissie die de nederlaag van de partij heeft onderzocht.

Lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma was niet bekend genoeg, en ook op de rest van de kandidatenlijst stonden te weinig bekende gezichten. “Zij hebben hun best gedaan, maar zij konden het tij niet meer keren”, aldus de commissie. Het is vooral de onduidelijkheid en onenigheid die ervoor heeft gezorgd dat het CDA de afgelopen zes jaar zeventig procent van het electoraat is kwijtgeraakt.

‘Vlet, vlak, kleurloos en niet onderscheidend’

De voorzitter van de zevenkoppige commissie, burgemeester van Den Bosch Ton Rombouts, presenteerde het rapport vandaag op het najaarscongres in Rotterdam. Het gaat volgens hem eerder ‘jaren kosten dan maanden’ om het tij te keren. Volgens de commissie is het profiel van het CDA “vlet, vlak, kleurloos en niet onderscheidend”. Dat komt voornamelijk doordat de partij in de regeringsjaren “kampioen compromissen uitleggen” is geworden.

Het grootste probleem is de onduidelijkheid over de partij en de onenigheid binnen de partij. Rombouts:

“Het is voor de kiezer onduidelijk geworden waar het CDA voor stond. Wat nog erger is, het is voor onszelf onduidelijk geworden waar we voor stonden. Wij herkenden elkaar niet meer in de gemeenschappelijke waarden van het CDA die tientallen jaren geleden zo mooi zijn opgeschreven.”

‘Congres in het teken van verzoening’

Politiek redacteur Camiel Driessen spreekt van een vrij hard oordeel. Daar had iedereen zich echter op voorbereid. Driessen:

“Er volgde luid applaus toen Rombouts zei dat het toch vooral de eigen schuld was dat de partij geen duidelijk profiel heeft. En iedereen was het uiteraard ook eens met de constatering dat het afgelopen moet zijn met de onenigheid binnen de partij - denk aan het gedoe met Mauro, de PVV en de constante kritiek van partijprominenten. Het hele congres staat dan ook vooral in het teken van verzoening. De oude wonden moeten voor eens en altijd worden dichtgemaakt en de eenheid moet terugkomen. Daarom roept de commissie ook op om Buma en Peetom te steunen.”

Minder nadruk leggen op christelijk karakter

Eén van de aanbevelingen die de commissie doet is dat er minder nadruk moet worden gelegd op het christelijke karakter van de partij. Rombouts:

“We gaan de C in het CDA niet verloochenen, maar wel minder geprononceerd naar buiten brengen.”

Het CDA wil een brede volkspartij zijn en dat zal niet lukken met alleen de stemmen van kerkelijke leden. Politiek redacteur Camiel Driessen:

“Deze discussie woedt al heel lang binnen het CDA en de commissie wil deze discussie nu eindelijk beslechten. De drempel voor de niet-kerkelijke kiezer willen ze lager maken, maar dat ligt erg gevoelig. Sommige leden zeggen ‘verbijsterd’ te zijn over het voorstel en willen dat de C juist prominenter naar voren komt.”

De commissie werd kort na de verkiezingen van 22 september ingesteld. Bij de verkiezingen ging het CDA van 21 naar dertien zetels, een historisch dieptepunt. In 2006 haalden de christendemocraten nog 41 zetels.

Lees hier het hele rapport van de commissie.
>