De nieuwe Amerikaan is een latino

Minderheden worden meerderheden in de VS. Hoe het land er in 2030 uitziet, tekent zich nu al af in San Antonio. „De latino-president komt eraan.”

In het lokaal van kleuterjuf Carmen Gonzales in San Antonio, Texas, ligt een vloerkleed met Engelse en Spaanse woordjes, zoals house en casa. Twee spelende meisjes praten keurig in de twee talen. Het ene vraagt iets in het Engels, het andere meisje babbelt in het Spaans terug. Alle kleuters hier zijn kinderen van migranten uit Latijns-Amerika. Sommige gezinnen zijn net aangekomen uit Mexico, Guatemala of Honduras. Anderen leven al generaties in de VS. Allen zijn latino’s, ofwel hispanics, de grootste, snelst groeiende minderheid van het land.

De kleuters van juf Gonzales zijn de toekomst van Amerika. In 2030, als ze net oud genoeg zijn om te stemmen, is een kwart van de Amerikanen latino. Samen met kinderen uit Aziatische en Afrikaans-Amerikaanse gezinnen zorgen ze halverwege deze eeuw voor een grote omslag. Blanke Amerikanen zijn vanaf dan in de minderheid.

In San Antonio is dat al het geval. De zevende stad van de VS, op drie uur van de zuidgrens, is voor 55 procent latino. De obers in de vele Mexicaanse restaurants schakelen moeiteloos tussen Engels en Spaans. Winkels hebben pompoenen in de etalage voor Halloween, maar ook Catrina’s, de lugubere skeletvrouwen die symbool zijn van de Mexicaanse Dag van de Doden.

San Antonio heeft latino’s die hun stamboom kunnen traceren tot de tijd dat Texas nog bij Mexico hoorde. Hun identiteit wordt versterkt door de vele nieuwkomers. Vroeger stapten ze van de stoep als er een blanke aankwam. Nu verkopen winkels in San Antonio T-shirts met: ‘Ik heb er niet om gevraagd een Mexicaan te zijn. Ik heb gewoon geluk gehad.’

President Barack Obama en zijn Republikeinse rivaal Mitt Romney hebben nog niet door hoe belangrijk de latino’s zijn, zegt Gini Garcia, een Mexicaanse glasblazer die op haar vijfde naar de VS kwam. Romney benadrukt vooral de problemen: illegale immigranten en Mexicaanse drugskartels. „Maar kijk eens naar de demografie. We worden langzaam een Latijns-Amerikaans land.”

Vanuit San Antonio exporteert Garcia haar felgekleurde vazen, schalen en kroonluchters naar onder andere Brazilië, Colombia en Mexico. Zakendoen is er goedkoop en door de economische groei zijn er genoeg rijke klanten. „Amerika besteedt zoveel energie aan China”, zegt Garcia, „terwijl er geweldige ontwikkelingen zijn in Latijns-Amerika.”

Garcia staat op het punt extra glasblazers inhuren. Ze denkt aan een fabriek in Amerika of Mexico. „Ik vind het niet ethisch om mijn werk uit te besteden naar Azië. Ik wil mijn eigen mensen banen geven.”

Texas en andere grensstaten zijn onderdeel van mixland ‘Amexica’. Rijke Mexicanen laten zich opereren in Amerikaanse privéklinieken, terwijl arme Amerikanen goedkope medicijnen inslaan in Mexicaanse apotheken. De Mexicaanse krant El Universal maakt sinds vorig jaar een lokale nieuwswebsite voor San Antonio. In het Spaans.

De golf van latino’s rolt steeds verder over Amerika. In de zuidwestelijke staten Californië, New Mexico en Texas zijn minderheden daardoor inmiddels in de meerderheid. Maar ook in het noorden en oosten van Amerika groeien hun aantallen.

Gunstig voor de Democraten. Ruim twee op de drie latino’s willen dat Obama de verkiezingen wint. Een latino verandert niet snel in een Republikein, zegt onderzoeker Mark Hugo Lopez van Pew Hispanic Center in Washington. „Ook niet als ze rijker worden, langer in Amerika wonen of hun katholieke geloof verruilen voor een evangelische kerk.” Toch krijgen ze weinig aandacht in de campagnes, ook van Obama. Ze zitten in de verkeerde staten, zegt Lopez. „Latino’s wonen niet in de swing states, waar de strijd nog onbeslist is. Juist daar vechten Romney en Obama om iedere stem.” Kortom: latino’s zullen niet de doorslag geven, behalve misschien in Florida en Nevada.

Nóg niet. Over vier jaar, acht jaar, twaalf jaar kan dat heel anders zijn. Op meerdere plekken is een Californië-scenario mogelijk: de staat sprong bij de verkiezingen van 1992 over van de Republikeins naar de Democratisch en dat is zo gebleven. Door de latino’s. Bij de volgende presidentsverkiezingen zitten Arizona en North Carolina op de wip.

Zelfs een Republikeins bolwerk als Texas kan ooit omslaan. Let op explosief groeiende steden als Houston, Dallas, Austin, zeggen analisten. De nieuwkomers – latino’s, maar ook studenten en werknemers van technologiebedrijven – brengen Democratisch bloed naar conservatief gebied. De rednecks raken overstemd.

In een raamloos zaaltje in een winkelcentrum in San Antonio probeert Joaquín Castro nu al zoveel mogelijk kiezers te mobiliseren voor de Democraten. De 38-jarige kleinzoon van Mexicaanse migranten is op 6 november favoriet voor een zetel in het Congres. Maar het draait niet alleen om hem. Al gaat Texas zonder twijfel naar Romney, hij wil ook stemmen verzamelen voor Obama.

De apathie onder latino’s en andere Democraten in Texas moet gekeerd worden, instrueert Castro zijn team van vrijwilligers. Ze denken dat hun stem er niet toe doet. Jonge politici als Joaquín Castro kunnen hun gemeenschap inspireren om te stemmen. Zodat ze de politieke invloed krijgen die bij hun aantallen passen. Joaquín is niet in zijn eentje: tussen het publiek in het winkelcentrum zit Julián Castro, zijn tweelingbroer en burgemeester van San Antonio. Julián was dit jaar de erespreker op de Democratische partijconventie, als eerste latino ooit.

De Castro’s zijn de nieuwe sterren van de Democraten. Net als Obama praten ze veel over ‘infrastructuur van kansen’. De regering moet zorgen voor scholen, ziekenhuizen en eerlijk betaalde banen. Zodat alle Amerikanen vooruit kunnen komen, ongeacht hun afkomst. „We zijn altijd het land van de kansen geweest”, zegt Joaquín Castro. „Dat maakt Amerika bijzonder.”

San Antonio stemt binnenkort over een voorstel van burgemeester Julián Castro om de lokale belastingen te verhogen. Hij wil investeren in kleuterscholen in achterstandwijken. Zodat alle kinderen Engels spreken en lezen voordat ze naar de basisschool gaan. Andrew Mohler (46) zal tegen stemmen. De eigenaar van een beveiligingsbedrijf in San Antonio betaalt al genoeg belasting. Mensen moeten zelf kansen creëren, vindt de Republikein. Migranten moeten er zelf voor zorgen dat hun kinderen de taal goed leren. „Mensen integreren niet meer. De melting pot is te vol.”

In het gemeentehuis heerst een heel andere sfeer. Burgemeester Julián Castro wordt in de stadsraad omringd door evenbeelden. Cris Medina (32) is een van hen. Net als de Castro-tweeling groeide hij op in een arme migrantenwijk en klom hij op doordat de overheid hem kansen gaf, in zijn geval via het leger, waarna hij kon studeren. „Wij hebben banen die onbereikbaar waren voor onze ouders en grootouders ”, zegt Medina. Het is tijd dat latino’s massaal gaan stemmen, vindt hij, zodat ze meepraten over de toekomst van Amerika. Medina: „Het zal nog een tijd duren, maar ik ga het in mijn leven nog meemaken dat dit land een president krijgt die latino is. Wie weet wel uit San Antonio.”