‘De polder is terug’ - sociale partners komen opgetogen uit formatieoverleg

De onderhandelaars Mark Rutte (voor midden, VVD) en Diederik Samsom (voor rechts, PvdA) ontvangen de voorzitters van de Stichting van de Arbeid Ton Heerts (achter 2e L) en Bernard Wientjes (2e R) aan de formatietafel. Foto ANP / Phil Nijhuis
De onderhandelaars Mark Rutte (voor midden, VVD) en Diederik Samsom (voor rechts, PvdA) ontvangen de voorzitters van de Stichting van de Arbeid Ton Heerts (achter 2e L) en Bernard Wientjes (2e R) aan de formatietafel. Foto ANP / Phil Nijhuis De onderhandelaars Mark Rutte (voor midden, VVD) en Diederik Samsom (voor rechts, PvdA) ontvangen de voorzitters van de Stichting van de Arbeid Ton Heerts (achter 2e L) en Bernard Wientjes (2e R) aan de formatietafel. Foto ANP / Phil Nijhuis

“De polder is terug.” Dat zei voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO-NCW Bernard Wientjes na afloop van het gesprek dat hij samen met FNV-voorzitter Ton Heerts had met de onderhandelaars van VVD en PvdA. Ook Heerts was opgetogen over het gezamenlijk optrekken van de sociale partners, meldt persdienst Novum.

Heerts zei vandaag dat Wientjes en hij samen een ‘pleidooi voor de sociale agenda’ hadden gehouden. De werknemers- en werkgeversorganisaties gaan weer samen aan vertrouwen werken, met ‘respect voor elkaars standpunten’. Van vriendschap wilde hij niet spreken. “We zijn gewoon twee partners.”

Wientjes: sociale stabiliteit essentieel voor stabiel kabinet

“Wij hebben samen besloten dat we gezamenlijk als sociale partners ons werk gaan doen, dat betekent invloed uitoefenen en samen verantwoordelijk zijn voor de arbeidsmarkt”, zei Wientjes.

“Er moet een stabiel kabinet komen. En stabiliteit kun je in Nederland eigenlijk alleen bereiken als je naast politieke stabiliteit ook sociale stabiliteit hebt.”

Wat er met VVD-leider Mark Rutte en PvdA-leider Diederik Samsom besproken is wilden de twee niet zeggen, maar volgens bronnen ging het om de versoepeling van het ontslagrecht. “De radiostilte die heerst is besmettelijk”, zei Wientjes. Wel zei hij dat zowel werkgevers als werknemers de komende jaren de bezuinigingsmaatregelen gaan merken.

‘Nieuwe coalitie, oude logica’

NRC-politiek redacteuren Tom-Jan Meeus en Derk Stokmans schrijven vandaag in NRC Handelsblad over het overleg:

VVD en PvdA redeneren dat zo’n akkoord alleen stand houdt met steun van de polder. Nieuwe coalitie, oude logica. De partijen zijn ervan doordrongen dat ze de welwillendheid van werkgevers en bonden nodig hebben als stootkussen tegen flankpartijen PVV en SP. Werkgevers willen hoe dan ook vermijden dat de vakbonden langs SP-lijnen in actie komen tegen kabinet en bedrijfsleven. Dus ook FNV-voorzitter Ton Heerts kreeg veel kansen om informeel mee te denken.

De verhouding tussen werkgevers en werknemers was de afgelopen jaren bekoeld. Onderhandelingen over het verhogen van de AOW-leeftijd zetten de onderlinge relaties zodanig onder druk dat voormalig FNV-voorzitter Agnes Jongerius de werkgevers in 2009 ‘tuig van de richel’ noemde. Het pensioenakkoord wierp de vakcentrale uiteindelijk in een diepe crisis.

Rutte en Samsom spraken vanochtend ook met de lagere overheden. De onderhandelaars ontvingen de voorzitters van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en de Unie van Waterschappen.

‘Het duurt niet lang meer’

Meeus en Stokmans:

Klaar zijn de onderhandelaars niet. Maar de verwachting is dat het niet lang meer duurt voor het regeerakkoord naar de eigen fracties kan. Dan wacht de partijleiders de eerste van vele confrontaties. Eerst met de eigen achterban, dan met oppositiepartijen, lobbyisten en de rest van de maatschappij.

Contouren regeerakkoord worden langzaam zichtbaar

Zoals steeds de afgelopen weken benadrukken bronnen in Den Haag dat het proces van uitruilen op het laatste moment nog veranderingen teweeg kan brengen, en dat definitieve conclusies voorbarig zijn. Maar enkele contouren van het akkoord lijken toch zichtbaar te worden, zo schrijft NRC Handelsblad vandaag:

  • Een pro-Europese houding;
  • Een nivellerende inkomenspolitiek, bijvoorbeeld door de zorgpremie inkomensafhankelijk te maken;
  • Het schrappen van bedrijfssubsidies en invoeren van hogere werkgeverslasten, bijvoorbeeld door werkgevers meer sociale premies te laten betalen;
  • Beperkte verlaging van de hypotheekrenteaftrek voor lopende aflossingsvrije hypotheken;
  • Verkorting van de WW-duur en een versoepeling van het ontslagrecht.

Meer over de formatie vandaag in NRC Handelsblad (digitale editie vanaf 14.00 uur).