VS kiezen via economie

Na drie televisiedebatten en nog twee weken tijd is er geen zinnig woord te zeggen over de afloop van de verkiezingen in de Verenigde Staten. Een kleine maand geleden gaf bijna niemand een stuiver voor de uitdager Mitt Romney. Maar nadat president Barack Obama het eerste televisiedebat uit zijn vingers heeft laten glippen, zijn de kansen voor de Republikein gaan keren.

Het geluk lacht Romney sindsdien toe, ook al revancheerde Obama zich in het tweede debat. In zogeheten ‘swingstates’ als Ohio en Florida, die onontbeerlijk zijn voor het presidentschap, haalt Romney zijn achterstand snel in.

Ook na het slotdebat gisteren, georganiseerd op de particuliere Lynn Universiteit in Florida, blijft het een reële mogelijkheid dat over exact twee weken de zittende president toch niet wordt herkozen.

Obama mocht dan voor het eerst de boventoon voeren, het thema van dit derde en laatste tv-debat (de rol van de VS in de wereld) is bij deze presidentsverkiezingen niet beslissend. Obama en Romney waren het op hoofdlijnen grotendeels eens over het Amerikaanse buitenlandse beleid, ondanks de retoriek over bijvoorbeeld het stoppen van de nucleaire ambities van Iran, het bondgenootschap met Israël of de Chinese concurrentievervalsing. Met name Romney heeft in zijn buitenlandse politieke benadering gekozen voor een middenkoers, zo bleek tijdens het debat in Florida.

Cruciaal voor de afloop van de verkiezingen is en blijft daarom de aanpak van de economische crisis, het magere herstel van de afgelopen vier jaar en de vraag of Obama een tweede kans moet krijgen.

Beide kandidaten laten geen kans onbenut om de buitenlandse politiek naar het binnenland terug te leiden. Zoals Obama zegt: hoe kan Amerika de wereld leiden als het de zaken thuis niet op orde heeft? Bring the money back home.

Obama kan daarbij niet meer bogen op zijn basisbeweging van 2008. Het elan is sleets en niet meer te vergelijken met vier jaar geleden. Hij moet het hebben van zijn ervaring als staatsman en een keuze voor overheidsinterventies, zoals het lukte in de auto-industrie. Romney zet daar zijn ervaring als zakenman tegenover. Met succes, want het dwingt Obama in de campagne tot de agressievere toon die niet past bij een president.

Dit primaat der binnenlandse economische politiek moet ook Europa te denken geven. In het tv-debat van gisteren over de grote wereld werd Europa slechts één keer en terloops genoemd. Voor zover het Amerikaanse buitenland een rol speelt ligt het in de Pacific, het Midden-Oosten en Centraal Azië. Maar zeker niet in Europa. In Amerikaans perspectief is Europa gemarginaliseerd.

Wie er na 6 november in de VS ook president wordt, Europa is voor het Witte Huis tweede rang.