Meer inhoud dan alleen vacatures

Na bijna 50 jaar stopt Intermediair, het blad voor hoogopgeleiden, op papier. Ten onrechte, vindt de hoofdredacteur.

Intermediair won de afgelopen jaren veel prijzen voor zijn onderscheidende covers. Onder de vorige artdirector Jaap Biemans (ook bekend van website Coverjunkie.com) kreeg het weekblad onder meer prijzen voor de tweetalige Chinacover (2010), de ‘gescheurde’ scheiden-cover (2009) en de werknemers-in-verhuisdoos-cover (2008). Intermediair kon experimenteren met bijzondere covers, omdat het blad niet te maken had met losse verkoop, zegt de huidige (freelance) artdirector Ingeborg Rosenberg. „Kijk nu eens in de kiosk. Je ziet alleen maar covers met ogen die je aankijken.”
Intermediair won de afgelopen jaren veel prijzen voor zijn onderscheidende covers. Onder de vorige artdirector Jaap Biemans (ook bekend van website Coverjunkie.com) kreeg het weekblad onder meer prijzen voor de tweetalige Chinacover (2010), de ‘gescheurde’ scheiden-cover (2009) en de werknemers-in-verhuisdoos-cover (2008). Intermediair kon experimenteren met bijzondere covers, omdat het blad niet te maken had met losse verkoop, zegt de huidige (freelance) artdirector Ingeborg Rosenberg. „Kijk nu eens in de kiosk. Je ziet alleen maar covers met ogen die je aankijken.”

Het is onverwacht druk op de zesde etage van het kantoor van VNU Vacature Media in Amsterdam-Noord. De redactie van Intermediair vecht tegen de deadline. Voor het laatst. Morgen verschijnt de allerlaatste editie van het weekblad. De Persgroep, sinds mei eigenaar van VNU Media, staakt het blad. Op 1 november verschijnt een nieuwe tableteditie van Intermediair. Zonder de huidige redactie.

„Met 92 pagina’s is het laatste nummer dikker dan we in jaren zijn geweest”, zegt Kees Versluis. Hij vormt samen met Nico Dikstaal de (waarnemend) hoofdredactie van het weekblad. „De drukker wil plots dat we eerder zakken, anders krijgt hij het blad niet af. We hebben uitstel tot vier uur vanmiddag.”

Een omvang van 92 pagina’s is niet uniek in de 47-jarige geschiedenis van het weekblad voor hoogopgeleiden. In 1965 verscheen het eerste nummer. In economisch bloeiende tijden barstte het blad bijna uit zijn voegen van de personeelsadvertenties. Astronaut André Kuipers vond zijn eerste baan in Intermediair, zei hij laatst tijdens een bijeenkomst.

Maar dat was vroeger. Tegenwoordig is Intermediair vaak niet dikker dan 44 pagina’s, met circa vier pagina’s advertenties. De oplage daalde van meer dan 300.000 naar 120.000 exemplaren nu. Net als andere media heeft het tijdschrift last van de financiële crisis en de krimpende advertentiemarkt. Die raakt een zogenoemd controlled circulation-blad als Intermediair, dat gratis wordt verstuurd aan hogeropgeleiden, harder dan bijvoorbeeld dagbladen. Het weekblad draait volledig op advertenties, niet op abonnementen. Daarnaast verschuiven lezers van print naar digitaal. Vacatures waren de eerste advertenties die van gedrukte media naar internet gingen.

VNU Media beraadde zich al op de toekomst toen de Persgroep de uitgeverij kocht in mei. „Goed nieuws, dachten we”, zegt Versluis in het vrijwel verlaten kantoor; de advertentieverkopers zijn ontslagen of verhuisd naar elders. „We waren blij. De Persgroep, die houden van papier! Des te harder was de boodschap dat Intermediair werd gestaakt.”

Versluis en Dikstaal moesten op een vrijdagmiddag in juni bij directeur-uitgever Dirk Velghe komen. „Hij praat nogal omzichtig. Pas na een minuut of twintig werd ons duidelijk dat hij het blad wilde opheffen.” ’s Maandags lichtte Velghe de redacteuren in. „Die hadden het totaal niet verwacht. Hier en daar vloeide een traan.”

De Persgroep volgt het mediagebruik van zijn doelgroep, zegt Dirk Velghe telefonisch vanuit België. „In Nederland zijn 2,8 miljoen tablets in gebruik. Volgend jaar komen er nog 1 miljoen bij. Met name onder de doelgroep van Intermediair. Dat veranderende leesgedrag is de eerste aanleiding dat wij overgaan naar digitaal.” Intermediair is één van de eerste gedrukte media in Nederland die uitsluitend digitaal gaan verschijnen. De voormalige hoofdredactie van gratis dagblad De Pers ambieert eenzelfde route maar heeft voorlopig nog niet voldoende geld voor de digitale Nieuwe Pers. Internationaal gebeurt het al wel. Enkele Amerikaanse kranten verschijnen nog uitsluitend digitaal (of alleen in het weekend op papier). En in Spanje zou El País overwegen digitaal te gaan. Vorig week meldde het Amerikaanse Newsweek alleen nog elektronisch te zullen verschijnen.

Versluis zegt dat Intermediair gedegen journalistiek bedreef. „Wij zijn heel erg op de feiten; geen vaag geleuter in het blad. We sturen verhalen nog gewoon drie keer terug naar de auteur. Daar wordt een artikel beter van.” Hij noemt bijvoorbeeld een recent artikel over spookvacatures: banen waarmee uitzendbureaus in hun etalages adverteren blijven vaak niet te bestaan. „Daarover zijn nog Kamervragen gesteld.”

Hoewel het blad werd genomineerd voor journalistieke vakprijzen als De Tegel en onderscheiden voor zijn covers, voelt Versluis zich miskend door de reguliere journalistiek. „Inhoudelijk doen wij niet onder voor een Elsevier, maar wij bleven ‘dat advertentieblaadje’. Dat daarin ook goede journalistiek stond is nooit doorgedrongen. We probeerden het wel, stuurden persberichten, bijvoorbeeld naar aanleiding van ons beste-werkgeversonderzoek, maar het is nooit echt gelukt.” Enigszins mismoedig: „Toen bekend werd dat wij zouden verdwijnen verschenen er nauwelijks verhalen in de pers. Dat was wel het geval toen PARK stopte. Na slechts een paar nummers.”

Versluis weerlegt de kritiek dat zijn weekblad de oren liet hangen naar de adverteerders. „Onze onafhankelijkheid leverde soms spanningen op. We schreven over bedrijven en die plaatsten hun personeelsadvertenties bij Intermediair.” Ook intern zorgde de redactionele onafhankelijkheid soms voor scheve gezichten. „Als wij een verhaal schreven over solliciteren via LinkedIn was onze advertentieverkoop daar niet blij mee. Maar wij konden altijd honderd procent in vrijheid werken.”

De Persgroep, in Vlaanderen actief op de arbeidsmarkt met Vacature. com, vervangt het papieren Intermediair door een digitale editie. Voor tablet, web en mobiel. Dat is bijzonder, want het Belgische mediaconcern staat niet bekend als digitale pionier. Uitgever Velghe: „Digitaal heeft een aantal voordelen op print. Als je de oplage verhoogt stijgen de kosten niet mee. Je kunt vacatures gemakkelijk doorsturen, artikelen bewaren, bedrijven kunnen zich anders voorstellen. Daarom hebben wij besloten digitaal en niet op papier verder te gaan.” Het blad leed ook verlies. Velghe: „Dat was niet de eerste reden. Je zou met een aantal inspanningen het blad weer winstgevend kunnen maken. Maar dan zouden wij ons niet op de toekomst richten.”