Celstraf wegens aardbeving in l'Aquila

Zeven deskundigen zijn in Italië veroordeeld wegens onvolledige informatie over de kans op een aardbeving.

Zes seismologen en een topman van Bescherming Burgerbevolking zijn gisteren in Italië veroordeeld tot zes jaar cel wegens dood door onachtzaamheid. Volgens de openbare aanklager hebben zij onvolledige en tegenstrijdige informatie gegeven over de aardbeving bij de stad l’Aquila die drie jaar geleden ruim driehonderd levens eiste.

De openbare aanklager had vier jaar geëist. Niet omdat de zeven de aardbeving niet goed hadden voorspeld. „Aardbevingen zijn niet voorzien, dat kunnen we als een gegeven beschouwen”, had hij in zijn requisitoir gezegd. Maar omdat ze op een oppervlakkige manier de situatie hadden besproken en hadden meegewerkt aan of zich niet hadden verzet tegen geruststellende berichten dat er geen onmiddellijk gevaar dreigde. Zes dagen later kwam, na maanden van aardschokken, de dodelijke beving, met een kracht van 6,3 op de schaal van Richter.

In sommige opzichten was de eerste berichtgeving gisteravond over dit vonnis een herhaling van wat er indertijd fout is gegaan. De samenvatting in veel media van het vonnis is: seismologen veroordeeld omdat ze aardbeving niet konden voorspellen. Op basis daarvan regende het woedende reacties, overal ter wereld, van wetenschappers. De teneur daarvan is dat niemand meer wil meewerken als hem of haar kan worden verweten dat niet voorspeld is wat wetenschappelijk niet met zekerheid voorspeld kan worden.

Maar daar ging de rechtszaak niet over. Eind maart 2009 wilde Bescherming Burgerbevolking iets doen aan onrust in de bergachtige regioAbruzzen. Er waren al maandenlang veel kleinere schokken te voelen. Een lokale zelfbenoemde expert waarschuwde dat er een grote aardbeving aankwam. Daarop werden leden van de Commissie voor het Voorspellen en Voorkomen van Grote Risico’s bijeengeroepen in l’Aquila, een provinciehoofdstad in de Abruzzen. Die vergaderde drie kwartier. Na afloop zei de onderdirecteur van Bescherming Burgerbevolking, Bernardo De Bernardinis, dat er „geen enkel gevaar” was. De aarde was, in zijn beeldspraak, stoom aan het afblazen, en dat was alleen maar goed. Op een beroemd geworden vraag van een verslaggever of iedereen dan rustig een glaasje wijn kon gaan drinken, antwoordde hij: „Absoluut, een Montepulciano doc.”

Die uitspraken waren vooral een reactie op de onrust die was veroorzaakt door de lokale ‘expert’. In de notulen van de bijeenkomst ligt de nadruk op de vraag of er snel een aardbeving zou komen. Het antwoord daarop was dat dit niet te voorspellen is. Maar geen van de zes seismologen heeft bezwaar gemaakt tegen de draai die de als autoritair bekend staande leiding van Bescherming Burgerbevolking aan het gesprek heeft gegeven.

Seismoloog Enzo Boschi, indertijd voorzitter van de commissie Grote Risico’s, zei tegen persbureau Ansa: „Ik voel me ellendig, wanhopig. Ik begrijp nog steeds niet waarvan ik word beschuldigd. Ik heb nooit iemand gerustgesteld, ik heb alleen maar gezegd dat aardbevingen niet voorspelbaar zijn.”

De veroordeelden gaan in hoger beroep. Zij kunnen pas gevangen worden gezet na een definitieve veroordeling. Ze maken ook bezwaar tegen het betalen van een schadevergoeding van 7,8 miljoen euro die hen is opgelegd.

Het proces was in l’Aquila. De gevolgen van de aardbeving op 6 april zijn daar nog zichtbaar: ingestorte huizen, ruim 20.000 mensen in tijdelijke of provisorische woningen.