Opinie

Nee zeggen tegen goede doelen is een kunst

„Ik ontvang wekelijks acceptgiro’s van goede doelen. Daarnaast belt rond het avondeten vaak een collectant aan de deur. Ik vind nee zeggen moeilijk. Maar ik hoef toch niet overal aan te geven? Hoe ga ik hier netjes mee om?”

Breek Nederlanders de bek niet open over goede doelen. Tientallen lezers mailden strategieën die goedgeefsheid begrenzen. Dat is logisch en verklaarbaar. Want hoewel we graag geven, ontdekken steeds meer mensen dat goede doelen qua marketingsluwheid niet onderdoen voor veilingwebsites en fastfoodketens. Velen voelen zich belaagd door charitatieve direct-mailacties, radio- en televisiereclames, straatacties, collectes, bedeltelefoontjes, televisieshows en – vrij nieuw – vlotte verkooptypes die aan je deur aandringen op automatische stortingen. Dat is benauwend, zeker nu onze koopkracht slinkt. Geen wonder dat het vertrouwen in goede doelen krimpt, zoals blijkt uit het onderzoek Goede Doelen 2012 van adviesbureau PwC. Nu nog trekken negen van de tien Nederlanders hun beurs soms voor een gift. Maar vier van die negen denken erover dat in te dammen.

Hoeveel dat daadwerkelijk zullen doen, is onduidelijk, want door schuldgevoel, medelijden en schaamte zeggen we toch vaak morrend ja. Nee is taboe. Alleen op anonieme fora durft Nederland luidkeels over de geefindustrie te klagen. Maar mopperen helpt niet. Alleen een persoonlijke en assertieve geefstrategie maakt je baas in eigen geefbudget. Bepaal ten eerste welke doelen je écht graag wilt steunen. Voor de meeste mensen zijn dat er hooguit drie. Een lezer tipt: „De acceptgiro’s waar we iets mee hebben, verzamelen we in een doosje. Eens per jaar kiezen we drie instanties waaraan we geld overmaken.” Doordacht geven, biedt ook fiscaal voordeel: „Ik bepaal jaarlijks hoeveel euro ik weggeef. De giften houd ik bij in Excel. Zo heb je voor de belasting meteen je eindcijfer klaar”, of „Wij geven vaste bedragen aan drie doelen via notariële aktes, waardoor de giften 100 procent aftrekbaar zijn.”

Wat het ideale geefbedrag is? Uiteraard hooguit wat je missen kunt. En toch staan schuldhulpverleners paf van de bedragen die probleemschuldenaren volautomatisch aan goede doelen gireren. Goedheid heeft echter grenzen. Aflossen van peperdure schulden is beter dan welk goed doel dan ook. Een geval apart zijn collectanten met een bus. In dorpen en provinciesteden zijn dat vaak bekenden. Geef dan blijmoedig een paar euro, desnoods ten koste van acceptgiro’s, die toch niemand ziet. Maar: „zeg liever duidelijk dat je niets geeft, dan dat je expres niet open doet”, verzoekt een collecterende lezer. Pijnlozer is de Nee/Nee-sticker van http://nietaandedeur.nl. De nee’s staan voor ‘geen collectes, wij doneren op onze eigen wijze’ en ‘geen verkopers of geloofsovertuigers’. „Het werkt fantastisch”, reageert een lezeres die de sticker sinds kort op haar deur heeft. „Wie toch aanbelt, wijs ik vriendelijk op de sticker. Ik heb sindsdien nergens last meer van!”

Nieuwe vraag: Als zelfstandige zonder personeel wil ik graag ‘iets’ aan mijn pensioen doen. Ik wil echter niet banksparen of verzekeren, want dan staat je geld voor altijd vast. Ik hou ook niet van beleggen. Kan je ook gewoon sparen voor je pensioen?