Bill Clinton paait mannen voor Obama

Bill Clinton ontpopt zich als de troef van Obama in de campagne. Vergeten lijkt de wrok van vier jaar terug. In swing state Ohio stromen de fans voor ‘Bill’ toe: veel blanke mannen.

Former President Bill Clinton, right, laughs with singer/songwriter Bruce Springsteen during a campaign event for President Barack Obama, Thursday, Oct. 18, 2012, in Parma, Ohio. (AP Photo/Tony Dejak)
Former President Bill Clinton, right, laughs with singer/songwriter Bruce Springsteen during a campaign event for President Barack Obama, Thursday, Oct. 18, 2012, in Parma, Ohio. (AP Photo/Tony Dejak) AP

Hij heeft heimwee naar de jaren negentig, toen er geen Amerikaanse oorlog in Afghanistan was en de begrotingen nog klopten. En vooral verlangt de 78-jarige Howard Flower terug naar de man die nu voor hem op het podium staat: Bill Clinton, president van 1993 tot 2000. „Wat een man, de beste president die we ooit hadden”, zegt hij bewonderend.

De gepensioneerde ingenieur uit Cleveland is speciaal voor zijn held naar de universiteitsaula in het stadje Parma, in Ohio, gereden. In deze cruciale ‘swing state’ voert Clinton voor drieduizend aanhangers campagne voor president Barack Obama. Na Clinton treedt Bruce Springsteen op, de zanger die een uitgesproken Obama-aanhanger is. De zaal zingt mee met Springsteen, die zichzelf voorstelt als „een gewone, ‘blue collar’ arbeidersjongen uit New Jersey”: ‘Forward, and away we go’.

Howard Flower is niet voor niets gekomen. De 66-jarige oud-president pakt de zaal in. Hij zegt dat hij gek is op Ohio, dat zo „ouderwets” is gebleven. Waar een man een man, en een woord een woord is. Waar mensen een baan willen, en verder niet zeuren.

„Wij houden ook van jou, Bill!”, brult een man uit de zaal. Flower zegt: „Het is waar wat die man zegt. Clinton is veel meer een van ons dan Obama. De president is een koele man, die geen contact maakt. Hoe vaker ik Clinton hoor, hoe meer me het verschil met Obama opvalt.”

Clinton speelt deze campagne de rol van redder in nood. Hij zet zich, ondanks de rivaliteit tussen de twee Democratische leiders, loyaal in voor de president. In een paar weken gaf Clinton zestien optredens, vooral in staten waar Obama moeite heeft stemmen te winnen. Minstens zo belangrijk is Clintons aantrekkingskracht op donateurs: hij verscheen al op 32 avondjes voor rijke geldschieters. Die hebben er bedragen tot 40.000 dollar voor over om met Clinton aan tafel te mogen zitten.

In Ohio, de staat die bijna altijd de uiteindelijke president kiest, moet Clinton kiezers winnen. Weliswaar ligt Obama er voor op Romney, maar de marge is maar een paar procent. En juist hier heeft Obama moeite om blanke, mannelijke kiezers te bereiken. Die steunen in grote meerderheid de Republikein Mitt Romney. Clinton bereikt deze groep wel: veel mannen zien hem als politieke superster. In de zaal in Parma zijn veel mannen van middelbare leeftijd.

Obama heeft Clinton, ludiek, ‘explainer in-chief’ genoemd. Na zijn succesvolle toespraak op de Democratische conventie vroeg Obama hem vaker op te treden. Clinton doet dat in Ohio, zoals overal, in een typerende, losse stijl. In een toespraak vol cijfers beschrijft hij hoe de economie er na vier jaar op vooruit is gegaan.

In Ohio gierde de werkloosheid ten tijde van de economische crisis omhoog. Een massa-ontslag in de auto-industrie wist Obama af te wenden door General Motors met overheidssteun te redden. Clinton: „De president stond achter jullie toen jullie het moeilijk hadden. Nu moeten jullie achter hem staan.”

Romneys plannen zijn vaag, zegt hij. „Hij denkt dat we dom zijn. Als je zulke goede plannen hebt, laat dan de cijfers zien.”

De relatie tussen Clinton en Obama is gecompliceerd sinds de strijd om de Democratische nominatie tussen Obama en Hillary Clinton, vier jaar geleden. Bill Clinton vond dat zijn vrouw – en hemzelf – onrecht werd aangedaan. In zijn campagne schilderde Obama de Clintons af als de oude garde, die snel vergeten moest worden. Na de campagne verzoenden ze zich, Hillary werd minister van Buitenlandse Zaken, maar echt hartelijk wilde het nooit worden, zeker niet met Bill. Obama vermoedt volgens de vooraanstaande politiek journalist John Heilemann dat de oud-president altijd een verborgen agenda heeft. Maar nu heeft Obama Clinton nodig. En Clinton, zei Heilemann onlangs, „vindt het heerlijk om ergens voor gevraagd te worden”.

Met zijn optredens houdt Clinton bovendien de hoop bij aanhangers in stand dat zijn vrouw over vier jaar opnieuw gaat proberen de Democratische nominatie te winnen. Hillary blijft daar vaag over, en ook Bill Clinton zei onlangs dat hij nog niet weet wat ze besluit. Democratische strategen zeggen dat Clinton haar kansen berekent: ze wil niet nog een keer verliezen. Winst is zeker niet uitgesloten: de Clintons zijn samen de populairste Amerikaanse politici. Ze halen al jaren een populariteit tussen de 60 en 70 procent, terwijl Obama rond de 50 procent staat.

Over vier jaar zou Obama een nuttige steun voor Hillary kunnen zijn – als hij dit jaar herkozen wordt. Maar dat is lang niet zeker. In de meeste peilingen loopt Obama nu achter op Romney. Volgens een peiling van Gallup begin deze week loopt Romney uit op Obama (50 tegen 46 procent). Andere peilingen wijzen op een nek-aan-nek race. Maar het aantal staten waar de winnaar op voorhand zeker lijkt, slinkt zienderogen.