Actrice Sylvia Kristel (60) overleden - ‘voor altijd Emmanuelle’

Aan Emmanuelle zou ze nooit meer ontsnappen, schrijft filmjournalist Coen van Zwol over Sylvia Kristel. Foto Hollandse Hoogte

Actrice Sylvia Kristel (60) is overleden. De actrice, die internationaal bekend werd door haar rollen in de soft-erotische filmreeks Emmanuelle, overleed gisteravond aan de gevolgen van slokdarmkanker.

Met meer dan vijftig internationale speelfilms op haar naam wordt Kristel gezien als één van Nederlands grootste filmactrices.

‘Authentiek mengsel van preutsheid, afwezigheid en bravoure’

Kristel, die haar carrière begon als fotomodel, werd in 1974 vanuit het niets wereldster door haar rol in de soft-erotische film Emmanuelle. In deze Franse film speelde ze een brave diplomatenvrouw die in het hitsige expatmilieu van Bangkok seksueel ontwaakt. Kristels Nederlandse accent was te sterk, dus werd haar stem nagesynchroniseerd.

De film werd een internationaal kassucces: de film trok negen miljoen Fransen naar de bioscoop, wereldwijd zo’n 300 miljoen bezoekers. Er kwamen twee redelijk succesvolle vervolgdelen, voor deel vier bedankte ze.

Trailer van de eerste Emmanuelle-film:

http://www.youtube.com/watch?v=_PZ5IxnlKxw

Waarom werd het zo’n wereldhit? Filmjournalist Coen van Zwol schrijft vanmiddag in NRC Handelsblad in een necrologie:

In de jaren zeventig werd de seksuele revolutie mainstream; harde pornofilm Deep Throat was een kassakraker. Emmanuelle bood quasichique ‘erotiek’ voor nette mensen: mooi belicht, dromerige muziek en vele vanilleseks gekruid met sm en Thaise acrobatiek - een reclamefolder voor het ontluikende sekstoerisme.

Sylvia Kristel was de juiste persoon voor de rol. Ze was geen onbereikbare vamp met siliconenborsten en zwoele lippen, maar op een toegankelijke manier mooi, met haar korte haar en frisse ogen. Terughoudend ook: haar toenmalige echtgenoot Hugo Claus moest haar op de set aansporen er niet bij te liggen als een “dooie vis”. Zoals elke acteur was ze een exhibitionist, maar Kristel zette haar lichaam in met een authentiek mengsel van preutsheid, afwezigheid en bravoure. Dat paste prima bij de rol.

Van Zwol schrijft dat Emmanuelle nu “languissant, op het saaie af” oogt, “met plechtig gezever over het eind van de monogamie en taboes”.

Aan Emmanuelle zou ze nooit meer ontsnappen

Volgens de filmjournalist zou Kristel nooit meer ontsnappen aan Emmanuelle. Als actrice had ze alleen succes met varianten op de rol: Lady Chatterley (1981) of de huishoudster die een minderjarig rijkeluiszoontje verleidde in Private Lessons (1981), haar Amerikaanse hitfilm.

Maar Kristel speelde ook in een aantal Nederlandse films, zoals Naakt over de schutting en Pastorale 1943.

Begin jaren tachtig belandde Kristel in een neerwaartse spiraal van cocaïne en drank. Haar filmcarrière stageneerde, al speelde ze nog in 58 producties.

In 2001 keelkanker bij Kristel ontdekt

In 2001 werd bij Kristel, die naast actrice ook schilder was, keelkanker geconstateerd. Van Zwol schrijft hierover in NRC:

Toen zich in 2001 keelkanker openbaarde, droeg ze dat waardig en met een verfrissend gebrek aan zelfbeklag, ook toen in 2003 uitzaaiingen in haar long werden gevonden. Het was te wijten aan haar eigen levensstijl, aan kettingroken en drank, vond ze. Roken gaf ze op, alcohol nooit helemaal

Na een chemokuur werd Kristel genezen verklaard en in 2006 werkte ze mee aan Een NTR-documentaire voor Het uur van de wolf en een Britse documentaire voor Channel Four Television over haar leven. Ook stond ze in 2009 in het theater met een stuk over haar leven.

Bekijk de documentaire van Michiel van Erp:

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.

Dit jaar werd bij Kristel opnieuw kanker geconstateerd, ditmaal slokdarmkanker. Afgelopen juni kreeg ze een zware beroerte, waarna haar behandeling tegen kanker werd stopgezet.

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad een uitgebreide necrologie van Coen van Zwol over Sylvia Kristel. Of lees het artikel vanaf 14.00 uur in de digitale editie (alleen voor abonnees)