Monti moet blijven

Door

In Italië wint het idee terrein dat Mario Monti langer kan aanblijven als premier. Monti heeft zelf gezegd dat hij zou kunnen doorgaan als er geen duidelijke winnaar uit de bus komt bij de parlementaire verkiezingen in april. Een groep centristische politici heeft openlijk opgeroepen tot zijn aanblijven. Zelfs Silvio Berlusconi is niet geheel tegen het idee, al is het maar uit wanhoop over de implosie van zijn eigen partij.

Er zijn goede redenen voor een blijvende rol voor Mario Monti in de Italiaanse regering – zelfs al is het niet als premier. Dankzij het respect dat hij geniet onder andere politici in de eurozone heeft Italië een status terug in de regio die past bij het economische gewicht van het land. Bovendien zou het een geruststelling zijn voor de markt, wat economische hervorming makkelijker maakt.

Op het moment staan de sterren niet gunstig voor een terugkeer van Monti. De premier blijft populair onder Italianen, maar vreemd genoeg ziet meer dan de helft hem toch het liefst vertrekken. De grootste partij, de centrumlinkse Democratische Partij (PD) lijkt verscheurd. De woordvoerder voor Economische Zaken, Stefano Fassina, heeft de ‘agenda van Monti’ aangevallen, ook al steunen andere prominente partijleden openlijk zijn hervormingen en willen ze mogelijk dat hij aanblijft.

Maar de situatie kan in de komende maanden veranderen. De kieswet wordt waarschijnlijk zodanig aangepast dat een parlement waarin geen van de partijen een meerderheid heeft, waarschijnlijker wordt – en ironisch genoeg kan dat ertoe leiden dat Monti zijn baan houdt. De Democratische partij houdt binnenkort voorverkiezingen en kan daarbij opschuiven naar het midden. Bovendien is ongeveer 45 procent van de Italiaanse kiezers nog zwevend.

De grotere vraag is of het volgende kabinet de hervormingsagenda zal loslaten. Dat lijkt onwaarschijnlijk, omdat het onmiddellijk zou worden afgestraft door de markt. Maar er zijn andere risico’s: het kabinet kan zwak zijn, er kan een patstelling ontstaan, en de hervormingen kunnen niet goed worden uitgevoerd.

Als een dergelijke situatie aanhoudt, zou de kans op een bailout toenemen, en kan de agenda van Monti aan Italië worden opgedrongen. Er zou dan een beroep op de premier kunnen worden gedaan om terug te keren. Van alle mogelijke verlengingsopties voor Monti is die het meest problematisch.

Vertaling Frank Kuin