Merkel geeft Samaras een fikse steun in de rug

Als oud-DDR’er weet ik hoe lang het kan duren voordat hervormingen echt effect hebben, – dat was de boodschap van Merkel voor de Grieken.

athene. - De Griekse regering haalt opgelucht adem. Het strak geregisseerde bezoek, gisteren, van bondskanselier Angela Merkel heeft het beoogde effect gehad: een steun in de rug voor de ministersploeg van premier Antonis Samaras.

Analisten concluderen eensgezind dat het is gelukt Samaras een beter imago te geven. Hij is verwikkeld in moeizame onderhandelingen met zijn regeringspartners en met de trojka van EU, ECB en IMF over bezuinigingen. Maar: „Alleen al het feit dat de demonstraties niet uit de hand gelopen zijn, heeft dat effect”, zegt commentator Aristos Doxiadis van de populaire website Protagon.

Geen gewonden, geen foto’s van Angela Merkel oog in oog met als Wehrmachtsoldaten verklede demonstranten. In plaats daarvan volgden de camera’s de twee conservatieve regeringsleiders die druk pratend door een stille straat wandelden, van het werkpaleis van de premier naar het presidentieel paleis.

Merkel kwam om te laten zien dat ze geen „lerares is die cijfers uitdeelt”. Dat ze niet alleen een schuldeiser is die minder dan een jaar geleden nog actief bijdroeg aan speculaties over vertrek van Griekenland uit de eurozone, maar een Europese collega die uit ervaring weet dat hervormen en een economische overgangsperiode pijn doen. Merkel legde er de nadruk op dat ze zelf uit de voormalige DDR komt. „Daar weten we hoe lang hervormingen duren om op het niveau van het vroegere West-Duitsland te komen.”

Er moet nog meer werk verzet worden. We weten dat het pijn doet, maar „het grootste deel van de weg ligt achter jullie”, was haar boodschap voor zowel de Griekse regering als de Griekse bevolking tijdens een korte persconferentie. Haar bezoek was „een teken van hoop”, concludeert dagblad Kathimerini en onderschrijft goeddeels de noodzaak om te bezuinigen en hervormen.

De regering stelde alles in het werk om Merkel te ontvangen als een vriendin van Griekenland. Langs de rode loper op het vliegveld stonden de kopstukken uit het kabinet klaar om haar te begroeten.

Op dat moment namen zo’n veertigduizend demonstranten deel aan de betogingen in het centrum van Athene. Een paar uur lang werd door een aantal van hen geen middel geschuwd om duidelijk te maken dat wat hun betreft bezuinigingen geen antwoord zijn op de economische malaise – een beleid dat wordt opgelegd door wie de betogers „de Duitse overheersers” noemen. Hitlersnorren en spandoeken met bebloede swastika’s moesten die boodschap kracht bij zetten.

Vanaf het moment dat Merkel de vliegtuigtrap afdaalde werden de sociale media beheerst door haar lichtgroene jasje, hetzelfde dat ze droeg bij de Duitse overwinning op Griekenland in de halve finale van het Europees voetbalkampioenschap in juni. Symbolisch, vonden de twitteraars, die vele grappen maakten over de gedachte dat Merkel weer als ‘veroveraar’ kwam. Anderen smaalden dat het typerend is voor de zuinige Duitse kanselier dat ze geen geld uittrekt voor een nieuwe garderobe.

De officiële contacten stonden in het teken van het vertrouwen dat deze regering erin slaagt de hervormingen te bespoedigen en afspraken na te komen. Merkels bezoek toont aan dat Griekenland uit het internationaal isolement breekt, zei premier Samaras op de gezamenlijke persconferentie. „We proberen een nieuwe bladzijde open te slaan.” Hij herhaalde dat Griekenland vastbesloten is alle afspraken na te komen. „Europa is ons gezamenlijke thuis.”

Tegelijk was duidelijk dat Merkel niet als blijde boodschapper kwam. Er was geen sprake van verlenging van het economisch aanpassingsprogramma of schuldsanering. Tussen alle vriendelijke woorden door week ze geen moment af van de officiële lijn, dat pas na het rapport van de trojka weer geld wordt overgeboekt.