McBieb: Verloren taal, gewonnen vlees

Gisteren stond in de Volkskrant (op pag.2) een bericht over een Schots vissersdialect dat is uitgestorven. De laatste man (Bobby Hogg) die het dialect sprak is overleden en daarmee is meteen het hele dialect aan zijn einde gekomen. In het bericht stond dat er wereldwijd jaarlijks een stuk of twintig dialecten verdwijnen. “Hoe moderner een land, des te sterker zijn dialecten bedreigd worden.”

Niet alleen dialecten worden bedreigd; ook het handschrift wordt bedreigd. (Dit van het handschrift heb ik zelf verzonnen, maar het is goed mogelijk dat het handschrift ergens bovenaan de lijst van uitstervende dieren/mensen/beroepen/clubs/dingen staat, net onder GroenLinks. Ik zal er eerlijk bij zeggen dat ik geen kaas heb gegeten van statistieken, maar volgens mijn eigen berekeningen klopt het; het handschrift is verloren. Mijn drie neefjes van 4, 5 en 7 krijgen op hun basisschool enkel en alleen schrijfles via een laptop. Ik heb ze nog nooit een pen vast zien houden. Verdere navraag bij hun moeder lijkt me, wegens eventuele belemmering van mijn onderzoek, overbodig).

En dan het boek. Boze tongen beweren dat jongeren veel te weinig lezen. Of erger: ze lezen helemaal niet. Daarom heeft de bibliotheek in Arnhem een plan bedacht in het kader van de landelijke bibliothekenwedstrijd ‘Dat doet de bieb!’ In mijn gedachten hoor ik hordes kinderen over straat gaan, kleine leeshooligans die heel hard zingen: WAT DOET DE BIEB? DAT DOET DE BIEB! Ja, wat doet een bieb eigenlijk, en wat doet een bieb in Arnhem?

De bieb in Arnhem heeft op de bovenverdieping van de McDonalds het voormalige ballenbad omgetoverd tot een minibibliotheek en probeert van daaruit dealtjes te sluiten met hongerige jongeren. Als je lid wordt van de bieb, krijg je een gratis hamburger in ruil voor je lidmaatschap. De manager van de McDonalds zegt dat er dagelijks zo’n duizend jongeren over de vloer van de fastfoodketen komen, een goede potentiële lezersgroep. Na een week (+/-7000 jongeren) heeft de bibliotheek van Arnhem er vijf nieuwe leden bij. Dat vindt de initiatiefneemster “niet slecht,” zelfs niet als de nieuwe leden alleen voor de hamburger zijn gekomen. “Dan zijn ze toch een keer over de drempel gestapt,” zegt ze.

Over de drempel van de McDonalds, ja. Maar, geef de bieb eens ongelijk; als je met uitsterven wordt bedreigd zijn hamburgers een prima ruilmiddel; al stilt het de honger maar even.