Nog nooit was zijn winst zo klein, maar Chávez blijft aan de macht

Aanhangers van Capriles in tranen na het vernemen van de voorlopige uitslag van de verkiezingen. Foto Reuters / Christian Veron

Nog nooit was de strijd voor het presidentschap zo spannend voor Hugo Chávez, maar de Venezolanen hebben de zittende president en zijn socialistisch project herkozen ten faveure van concurrent Henrique Capriles. De markante leider is nu voor de derde keer in veertien jaar herkozen, maar nimmer was zijn winstmarge zo klein.

Het gevecht tussen de twee kandidaten was hard: de oppositie beschuldigde Chávez ervan Venezuela’s olierijkdom en zijn macht over staatsinstituten te misbruiken in zijn campagne. Buitenlandredacteur van NRC Ykje Vriesinga:

“In de laatste dagen mocht er geen campagne meer worden gevoerd. Maar op internet werd de verplichte radiostilte massaal ontdoken door de socialistische Chávez en zijn rivaal voor het presidentschap, Henrique Capriles Radonski. Via Twitter, Ping en Facebook probeerden ze tot het laatste moment zoveel mogelijk aanhangers te winnen. In een land waar de doorsnee kiezer jonger is dan dertig en twee mobiele telefoons bezit, vervulden sociale media een cruciale rol in de presidentscampagnes.”

#BitingNails

Door de enorme toestroom van kiezers duurde het uren voordat de resultaten van de verkiezingen duidelijk waren. De Twitter hashtag #BitingNails werd het grootste trending topic in het land, meldt AP.

Iets na half vijf vanochtend Nederlandse tijd klonk het vuurwerk boven Caracas en gingen Chávez’ aanhangers de straat op met claxonerende auto’s. Zijn supporters dansten van vreugde voor het presidentiële paleis.

De feestende menigte bij het presidentiële paleis in Caracas. Foto AP / Rodrigo AbdDe feestende menigte bij het presidentiële paleis in Caracas. Foto AP / Rodrigo Abd

Met 90 procent van de stemmen geteld stond de charismatische president op ruim 54 procent van de stemmen en 45 voor Capriles. De 40-jarige voormalig gouverneur slaagde erin de oppositie in Venezuela te verenigen, maar vond uiteindelijk niet genoeg steun bij het electoraat. Vriesinga:

“De oppositie werd tijdens de campagne vrijwel geheel genegeerd in de traditionele massamedia van Venezuela. De grote televisiekanalen en radiozenders zijn in handen van de regering of buigen door zelfcensuur mee met Chávez. Het tegengeluid blijft daardoor beperkt tot een paar kranten en kabelzender Globovisión. Capriles verkleinde zijn achterstand de afgelopen weken in de peilingen, maar de meeste tekenen wezen op een overwinning van president Chávez.”

Wat staat Venezuela nu te wachten? Chávez krijgt nu nog meer ruimte om de rol van de staat in de economische zaken te vergroten. Zijn populistische programma’s zullen worden uitgebreid. Zijn weerstand tegen de Verenigde Staten en daarmee zijn band met andere anti-Amerikaanse regimes zal groter worden.

Had Capriles gewonnen dan zou het buitenlandbeleid radicaal zijn aangepakt. Voorkeurslanden voor olie-export zoals bondgenoot Cuba zouden worden geschrapt. Capriles wilde de controle van de staat op de economie verminderen en meer privatiseren en een centrum-linkse agenda voeren, ontleend aan buurland Brazilië.