Wat we van expats leren kunnen

Expats zetten de toon in Amsterdam. Ze zijn met steeds meer en hebben een levensstijl waar Nederlanders jaloers op kunnen zijn.

Nederland, Amsterdam, 01-10-2012 Alex Bennett Grant, Co-founder of WE ARE Pi PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS
Nederland, Amsterdam, 01-10-2012 Alex Bennett Grant, Co-founder of WE ARE Pi PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Roger Cremers - 2012

Lalaland’, zo noemt de 25-jarige Oostenrijkse Caroline Goralczyk haar nieuwe thuisstad Amsterdam. Ze is uitgezonden door Adidas om hier te werken als marketing trainee. „Jonge expats zoals ik leven in een bubbel. We hoeven naast ons werk alleen bezig te zijn met waar we het lekkerst kunnen eten en het beste kunnen feesten.”

Goralczyk behoort tot de groeiende gemeenschap van hoogopgeleide buitenlanders die zich in en rond Amsterdam vestigen. Ze komen af op de hoge kwaliteit van leven, de belastingvoordelen en het creatieve klimaat. Of ze zijn expats, uitgezonden door hun werkgever en met gezin en al tijdelijk naar Nederland verplaatst. Meestal blijven ze tussen de twee en vijf jaar. Expats kunnen hun leven leiden binnen het veilige internationale wereldje van eigen scholen, winkels en restaurants. Maar dat is minder nodig. Horeca, culturele instellingen en grote evenementen in Amsterdam hebben steeds vaker Engels als voertaal. Doordat Amsterdam internationaliseert halen de hoogopgeleide buitenlanders meer uit de stad. Soms zelfs meer dan de gemiddelde Amsterdammer.

Goralczyk weet precies waar ze moet zijn om ten volle te genieten van Amsterdam. Onder de titel ‘Expat gone wild’ blogt ze over haar expatbestaan voor de website Overdose.am, een Engelstalige gids voor Amsterdam die zich richt op een jonge internationale doelgroep. Ze eet, drinkt en danst op plekken die populair zijn bij expats en lokale ingewijden, zoals G&T’s (voor brunches en cocktails), restaurant Fraîche, café Brecht (een Berlijns woonkamercafé) en de Chicago Social Club. Goralczyk zit in haar feestjaren. Niet gebonden door een huwelijk of kinderen, wel voorzien van een goed inkomen en de drang om het beste van een nieuwe stad te ontdekken. De vrienden met wie ze uitgaat zijn buitenlandse studenten en expats uit de creatieve sector die ze leerde kennen via haar werk. „Ik heb geen oma met wie ik taart moet eten in het weekend. Dus ga ik flink uit en kan ik de volgende dag bijkomen met een brunch die de hele middag duurt.”

Het is niet zozeer het Nederlandse waar ze in Amsterdam voor valt, maar het internationale. In haar geboortestad Wenen ontmoette ze nauwelijks buitenlanders, terwijl ze ervan overtuigd is dat juist zij een stad levendig en interessant maken. Hoewel ze een master volgde aan de Universiteit van Amsterdam heeft ze weinig Nederlandse vrienden. „Nederlanders leggen makkelijk contact, maar het is lastig om echt door te dringen tot hun sociale kring.” Bovendien kan Goralczyk hier „moeiteloos leven” zonder Nederlands te spreken. Op haar blog observeert ze met enige teleurstelling dat Nederlandse jongens in bars en clubs niet op meisjes afstappen. Ook constateert ze dat expats bang zijn om voor toerist te worden aangezien. „Ze willen niet dood gevonden worden op zo’n rode huurfiets van MacBike.”

Brunch

De 39-jarige Engelsman Jason Hartley verwierf in Amsterdam faam met zijn pop-up brunches. Veertien jaar geleden, tijdens de eerste internetboom, begon hij een digitaal reclamebureau in Amsterdam. Nu is hij kok in zijn eigen restaurant, Jason Hartley’s Lovefood, een hit onder expats en Amsterdamse ‘foodies’. „Niemand deed nog een brunch in Amerikaans-Australische stijl. Ik heb me bewust op expats gericht, dat zijn er meer dan tienduizend, ik heb er maar honderd nodig op een zondag.” Hartley serveert klassieke gerechten als eggs benedict of eton mess, die veel van zijn gasten aan hun jeugd of hun thuisland doen denken. De ingrediënten zijn lokaal. „Ik wil bewijzen hoe goed in Nederland geproduceerd voedsel is, zoals varkens uit Winterswijk.” Met zijn leveranciers, bijvoorbeeld boeren in de Achterhoek, spreekt hij Nederlands. Maar in zijn restaurant is Engels de voertaal. „Dat risico heb ik bewust genomen. De service is hier van een hoog niveau en ook mijn Nederlandse gasten waarderen dat. Inmiddels zijn er avonden met meer locals dan expats.”

„Amsterdam veranderde mijn leven”, zegt Hartley. „Deze stad laat me zijn wie ik wil zijn. Door de opkomende foodculture heb ik snel naam kunnen maken. Niets van wat ik doe zou me zijn gelukt in een andere stad.” Een vreemde stad daagt je eerder uit om je leven drastisch om te gooien, zegt hij. Expats en buitenlandse creatievelingen voegen volgens Hartley „creatieve energie” toe aan Amsterdam. Veel vaste gasten zijn oud-vakgenoten, expats in de reclamewereld. Amsterdam kent veel toonaangevende reclamebureaus die werken voor de internationale markt, met overwegend buitenlandse werknemers. Deze hechte gemeenschap doet fanatiek mee aan het stadsleven en heeft een fijnzinnig oog voor het nieuwste op cultureel en culinair gebied.

Underbelly

Alex Bennett Grant (28), geboren in het Engelse Brighton, maakt deel uit van dit reclamebroederschap. In een lunchroom in de Jordaan loopt hij een Italiaanse oud-collega tegen het lijf en begroet hem met een omhelzing. Ze kennen elkaar van de Amsterdamse vestiging van het beroemde Amerikaanse reclamebureau Wieden+Kennedy. Grant werkte hier vier jaar en begon toen met drie andere expats een eigen bureau, WE ARE PI, met als eerste klant de Engelstalige conferentie TEDx Amsterdam. „Een jaar leefde ik een typisch expatleven, maar dat verveelde me al snel omdat het weinig verschilt van werken in Londen. Expats klitten samen en zeggen dat het geen zin heeft om Nederlandse vrienden te maken. Dat vond ik onzin. Ik ben geobsedeerd door het ontdekken van de underbelly van de stad. Dus ging ik naar bars, exposities, theaters en concerten en ontdekte een subcultuur van jonge, creatieve mensen waarin ik me thuis voelde. Er bestaat hier een prettig soort onbevangenheid die in Engeland verdwenen is.”

Het mooie aan werken in het buitenland, zegt hij, is dat je een mentaliteit hebt die lijkt op je geestestoestand als je reist. „Een houding die je dwingt om opener te zijn en meer uit het leven te halen, omdat je ergens maar tijdelijk bent. Ik houd van het idee dat ik in transit ben. Terwijl ik hier toch een huis heb gekocht, een geweldige Nederlandse vriendin heb en een bedrijf ben begonnen.” De stad past hem. „Je kunt je vrienden makkelijk en veel zien omdat de afstanden in de stad zo klein zijn. Daardoor heb je hier meer tijd voor je sociale leven dan in Londen.” Bennett Grant doet volop mee aan het Nederlandse leven, al is zijn Nederlands nog zwak. Hij doet alles op de fiets en geniet van het schrijven van gemene sinterklaasgedichten.

Een hardnekkige ergernis van expats is de slechte service in de horeca. Daarom is Grant vaak in bij expats geliefde plekken als hamburgerbar The Butcher, designwinkel Friday Next en cocktailbar Vesper. „De verwachtingen van expats van het leven hier zijn hoog doordat ze veel internationaal vergelijkingsmateriaal hebben.”

Cricket

Een opmerkelijk snel groeiende expatgemeenschap is de Indiase. Het zijn doorgaans geen jonge creatievelingen op zoek naar de Amsterdamse underground. Het grootste deel van de Indiase kennismigranten werkt in de ict. Ze vestigen zich vooral in Amstelveen, waar ze inmiddels de Japanners hebben ingehaald als grootste groep buitenlanders. „Ik heb meer dan zestig Indiase bedrijven geholpen om zich in Nederland te vestigen”, zegt Vikas Chaturvedi (32), bestuurslid van de Europe India Chamber of Commerce. Na een studie fiscaal recht in Leiden maakte hij carrière door het opzetten van de India Desk bij adviesbureau Pwc.

Hij woont met zijn vrouw, zesjarige dochter en eenjarige zoon in Amstelveen. „De kwaliteit van leven is hier goed, iedereen spreekt Engels en ik krijg een belastingkorting van 30 procent. We houden zelfs van het weer. We zijn India gewend, waar het te heet is.” Onder de ruim 1.600 Indiërs in Amstelveen heeft hij zijn vrienden. Amstelveense Indiërs ontmoeten elkaar in de Indiase supermarkt en bij het jaarlijkse Diwali festival. Speciaal voor hen organiseert de gemeente Amstelveen bovendien een crickettoernooi. Chaturvedi speelde deze zomer mee in één van de zestien teams.

„Expats voegen drie dingen toe aan een stad als Amsterdam”, zegt Chaturvedi. „Kennis, dynamiek en ambitie.” Vooral wat ambitie betreft zouden Nederlanders volgens hem iets kunnen leren van Indiase nieuwkomers. „Nederlanders hebben een comfortabele levensstijl. Dat is riskant. Ze lopen het gevaar terrein te verliezen aan expats.” Een Indiër die zich in Nederland kan vestigen, is in eigen land uit een felle concurrentiestrijd gekomen. Chaturvedi zegt veel op te steken van Nederland. Sinds hij hier woont, zegt hij, komt hij op tijd. „Anders kan ik het wel schudden in het zakenleven.” „Indiërs passen zich makkelijk aan. Overal ter wereld kunnen ze zich voegen en gelukkig worden.” Zijn dochter gaat naar de Amsterdam International Community School (AICS) in Amsterdam-Zuid. En naar schaatsles.