De abortusboot: een nobel initiatief of imperialisme van het foutste soort?

De Nederlandse organisatie achter de abortusboot, Women on Waves, heeft vrienden en vijanden.
De Nederlandse organisatie achter de abortusboot, Women on Waves, heeft vrienden en vijanden. Foto ANP / Paulo Cunha

De abortusboot was deze week weer volop in het nieuws. Met veel bombarie zou het controversiële schip aanleggen in Marokko. Een mijlpaal, want dat is het eerste islamitische land dat het schip aandoet. Maar daarop komt ook kritiek.

Honderden mensen demonstreerden gisteren tegen de komst van de boot van het Nederlandse Women on Waves. Sommige media spraken van ‘fundamentalistische moslims’, Women on Waves zelf sprak van een ‘geënsceneerde demonstratie’, door demonstranten die door de overheid zouden zijn geronseld. Feit is dat in Marokko, een land dat iets strakker in de leer is wat abortus betreft dan bijvoorbeeld Egypte, abortussen gevoelig liggen. Buitenlandredacteur Carolien Roelants:

“Het is niet zo dat alle islamieten abortus altijd afwijzen. De grootste regeringspartij van het land is fundamentalistisch, maar dat maakt Marokko nog geen fundamentalistisch land. Het is geen Saudi-Arabië.”

Grootmoedigheid, of VOC-mentaliteit?

Wat doet de abortusboot? De boot legt aan bij landen waar abortus illegaal is. Omdat het schip onder Nederlandse vlag vaart, is er de Nederlandse wet van kracht. En kunnen, in dit geval Marokkaanse, vrouwen een abortus ondergaan, wat in Marokko alleen mag als de vrouw in levensgevaar is. Dat aanleggen duurde overigens niet lang, want vanmorgen moest het schip de haven alweer verlaten.

Het klinkt allemaal heel nobel: Nederlandse activisten die Marokkaanse islamitische vrouwen komen redden van hun ongewenste kinderen. Maar er is ook kritiek op - de woorden imperialisme, VOC-mentaliteit en betutteling zijn gevallen.

Twitter avatar mediaEllen Ellen Toorneman Met een Nederlandse Abortusboot naar Marokko varen. Is dit nu, wat je noemt, een “VOC-mentaliteit’? http://t.co/4IumOdUE
Twitter avatar Superjan Jan Bennink De abortusboot. Varend bewijs van Neerlands grenzenloze betuttelkramp. Met het vingertje zwaaien over de 7 wereldzeeën. Zeer gênant.
Twitter avatar HaraldDoornbos Harald Doornbos Groot gelijk dat de zendelingen van de abortusboot zijn geweigerd. Hadden Indianen ook met Columbus moeten doen. #cultureelimperialisme

‘Aandacht, dat is wat ze willen’

De stelling van de dag van De Telegraaf luidde vandaag: de abortusboot is een schandevlek voor Nederland. Bijdragen aan deze discussie konden slechts in een summier aantal woorden worden geleverd (eens, oneens of weet niet, gevolgd door een korte multiple choice enquête), maar het onderwerp raakt een snaar. Dezelfde krant schrijft vandaag: Ze hebben de reuring die ze zo graag willen. (…) Aandacht dus, want dat is precies wat de organisatie wil.

Ook dat de abortusboot als plezierjacht naar Marokko is gevaren, en al dagen in de haven van Smir lag toen de activisten te voet de haven bereikte om het schip met vlaggen en banners te versieren, doet de geloofwaardigheid van de club geen goed.

Twitter avatar Superjan Jan Bennink Die abortusboot kwam ook nog eens heel lafjes ALS PLEZIERJACHT. (de ironie) naar Marokko.Rot op met die Nederlandse geniepige bedilzucht.
Twitter avatar BrouwerBert BertBrouwer ”Abortusboot” verlaat Marokko http://t.co/CzlUT58s @NUnl….Ze kwamen er niet in, dus huurden ze een plezierjacht, haha, schijnbeweging!

‘Abortus is een vrouwenrecht’

Maar natuurlijk heeft Women on Waves ook fervente voorstanders, die vinden dat abortus een recht is van iedere vrouw, onafhankelijk van cultuur. Vrouwen die niet zelf kunnen beschikken over hun lichaam, niet zelf kunnen kiezen of zij kinderen nemen of niet, worden onderdrukt, zo stellen zij. GroenLinks Kamerlid Liesbeth van Tongeren reist uit die overtuiging dit keer mee met de missie naar Marokko.

Twitter avatar GroenLiesbeth Liesbeth v Tongeren A woman’s right to chose. Abortus is een vrouwenrecht. Met Women on Waves morgen in Marokko. http://t.co/wgPoXgki
Twitter avatar TijlMTBeckand Tijl Beckand Ik denk dat Marokko nu wel n idee heeft hoe ongewenst zwanger zijn voelt.. #abortusboot

En Madeleine van Toorenburg bracht zichzelf nog even in moeilijkheden door als CDA’er positief over het project te twitteren. Ze relativeerde:

Twitter avatar MvanToorenburg M van Toorenburg Het #CDA heeft en houdt grote bedenkingen bij abortusboot. Marokko laat verkrachte vrouwen echter volledig in de steek en dat MOET anders.

‘De abortusboot is een mythe’

Volgens oprichter van Woman on Waves Rebecca Gomperts zal de abortusboot altijd controversieel blijven. Ze zei eerder in een interview met NRC Handelsblad, dat het “onmogelijk” is dat voor- en tegenstanders elkaar ooit naderen. Juist daarom is de abortusboot voor sommigen een soort sprookje, zei zij:

“Het verhaal van de abortusboot is een mythe. Er zijn mensen die denken dat we over de hele wereld praktische hulp verlenen. Het is natuurlijk ook een mooi gezicht: zo’n schip dat een haven binnenvaart met al die vrouwen aan boord die hardop zeggen: abortus is een recht van vrouwen. En dan zijn er altijd weer mensen die de boot willen tegenhouden. Zo ontstaat een symbolisch gevecht dat tot de verbeelding spreekt.”