50 jaar James Bond: slaapverwekkend personage verwordt tot superheld

“The name is Bond. James Bond”, een uitspraak die 50 jaar geleden voor het eerst werd gedaan. Schrijver Ian Fleming, de geestelijk vader van de fictieve Britse alleskunner, creëerde een fenomeen, een manie eigenlijk. Want vijf decennia na de première van de eerste Bondfilm, Dr. No, is James Bond nog steeds ongekend populair.

Sean Connery, de eerste acteur die James Bond speelde, in de film Never Say Never Again. Foto ANP

“The name is Bond. James Bond”, een uitspraak die 50 jaar geleden voor het eerst werd gedaan. Schrijver Ian Fleming, de geestelijk vader van de fictieve Britse alleskunner, creëerde een fenomeen, een manie eigenlijk. Want vijf decennia na de première van de eerste Bondfilm, Dr. No, is James Bond nog steeds ongekend populair.

Ooit was James Bond heel saai

De naam James Bond is inmiddels synoniem van womanizer pur sang en heldhaftige schurkenbestrijder, maar zo spannend begon het allemaal niet in het hoofd van Fleming. 007 moest saai zijn, verschrikkelijk saai, legde Fleming uit aan het blad The New Yorker 50 jaar geleden:

“When I wrote the first one in 1953, I wanted Bond to be an extremely dull, uninteresting man to whom things happened; I wanted him to be a blunt instrument … when I was casting around for a name for my protagonist I thought by God, (James Bond) is the dullest name I ever heard.”

Saillant detail: de held die we nu kennen als James Bond is eigenlijk vernoemd naar een vogelspotter. Fleming legt uit:

Bijna twintig boeken schreef Fleming over Bond voor hij stierf in 1964. De echte Bondmanie mocht de schrijver zelf niet meemaken, want die kwam enkele jaren later pas. Maar wat als een slaapverwekkend personage begon, verwerd tot een naoorlogse held met heuse Supermanpotentie. Werd acteur Sean Connery door recensenten in 1962 nog omschreven als een “hairy marshmallow” en “a bit silly”, vandaag de dag is 007 niet uit de popcultuur weg te denken. De eerste Bondfilm Dr. No werd een wereldwijde hit:

Bond werd zijn eigen genre

Bond is inmiddels zijn eigen genre geworden, schrijft NRC-journalist André Waardenburg:

“Wie 007 hoort, krijgt meteen verwachtingen: Bond is zijn eigen genre geworden, een ritueel met vaste elementen en regels. Er is een spannende proloog, een visueel verbluffende titelsequentie, er zijn sexy Bondgirls, megalomane schurken, exotische locaties, extravagante gadgets en een goedgeklede held die zich met lichte ironie en veel elan door alle avonturen en aanslagen op zijn leven slaat, bijgestaan door baas M en gadgetman Q van MI6, en soms ook zijn CIA-vriend Felix Leiter.”

Inmiddels zijn we 22, bijna 23 films en zes incarnaties verder. Maar nog steeds gonzen de vragen:

Wie is de beste James Bond?

Vlnr: Sean Connery, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan en Daniel Craig. Foto's ANPVlnr: Sean Connery, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan en Daniel Craig. Foto's ANP

Welke James Bondfilm is het beste?

Een aantal Bondfilms op een rijtje:

Antwoorden die moeilijk te verschaffen zijn zonder een enorme discussie in het leven te roepen.