Overgeven mag, maar doe het als een man

En nu is Herbert Lom ineens dood. Ik had me niet gerealiseerd dat hij al 95 was. Dacht ik aan hem, en dat doe ik nogal eens, dan was hij altijd jong-middelbaar. En op de rand van een zenuwinzinking. Herbert Lom was schrijver en acteur. Maar hij was vooral hoofdinspecteur Dreyfus, de baas van Peters Sellers’ inspecteur Clouseau, in de serie Pink Pantherfilms. De enige die Peter Sellers wegspeelde. Het idee was simpel: Clouseau is gestoord maar hij lost elke misdaad op. Daarnaast heeft hij het talent om Dreyfus, een keurige politiechef, tot het uiterste te drijven. Hij is de man die gedoemd is krankzinnig te worden terwijl hij de wereld wil redden van een gevaarlijke gek. Elke keer dat hij gillend en grommend en met een gezicht vol zenuwtics stapelzot werd, verhief Herbert Lom deze man tot grote hoogten. Wat mij betreft het hoogst toen hij op handen en knieën viel en van frustratie een valse hond werd. Bij die gelegenheid beet hij Clouseau in zijn kuit. Dreyfus’ lijden werd hier kosmisch.

En weer denk ik aan Herbert Lom, want ik zie een poster waarop een vrouw en een pitbull elkaar een lap vlees betwisten. De poster werft voor een lunchpauzevoorstelling die Pitbull heet. De foto is prachtig, Lom-waardig: hond en vrouw zijn bevangen door eenzelfde drift. Ter ere en nagedachtenis van Herbert Lom bezoek ik Pitbull, op grond van deze poster.

Het is een leuke voorstelling, over een vrouw tussen twee mannen, de ene een hypocriete braverik, de ander iets met tatoeages (en dan weet je het wel). De vrouw is de pitbull, gevaarlijk want onberekenbaar, ook al laat ze zich over haar kop aaien. De mannen reageren slechts verbaasd. Jammer dat de regisseur hen niet net iets meer in paniek laat zijn. Bange mannen, altijd goed.

Maar dan. Als alles verloren lijkt, wórdt ze plotseling de hond die ze steeds al in zich herbergde: bliksemsnel valt ze haar man aan, op handen en knieën, gedreven door een onmenselijke motoriek: hoekig, stijf en niet soepel (want dan zou ze een kat zijn). Ik ervaar een groots, ja, kosmisch hondmoment à la Herbert Lom. Ze trekt ons háár wereld in; en nu bijt ze die man de strot af. Toch? Nee. De regie durft zo’n consequentie niet aan. Donkerslag. Doek. Tam slot, het doet af aan het stuk, dat met dit einde kinderlijk wordt.

Maar misschien is kinderlijk wel de norm. Men geneert zich er in elk geval steeds minder voor. Zo las ik dat popster Justin Bieber op het podium heeft staan overgeven. Niet dat hij dat niet mag, maar in het openbaar, tijdens zijn show… Het is zo kinderachtig.

Chansonnier Jacques Brel had zo’n last van pathologische faalangst dat hij ook regelmatig over zijn nek moest als hij optrad (ik heb het uit een documentaire). Maar dan vluchtte Brel de coulissen in, waar een emmer klaar stond. Daarna kwam hij terug en zong of er niets gebeurd was. En zo hoort dat.

Er wordt meer steeds kinderachtiger, vooral in de theaters. Zo zag ik twee films afgelopen week, de ene een lichtelijk sentimentele art-film: Being Flynn, met Robert De Niro als een smakelijk vuilbekkende rotzak; de andere een fraaie geweldsfilm over wietdealers: Savages. Ze zijn niet te vergelijken, op één ding na. Wordt er gevreeën, dan houdt de vrouw haar bh aan. Dat is geen toeval. In recente, vooral Amerikaanse, films is het strijk-en-zet. Alleen hoeren gaan nog bloot. Is er sprake van eros uit liefde of voor de pret, dan blijven, tegen de logica in, borsten vaak bedekt. De enige goede vrouw is een aangeklede vrouw, ook in bed – zoiets.

De wereld verpreutst, Hollywood voorop. Seks wordt verward met porno, terwijl dat toch echt iets heel anders is. Door dat misverstand dreigen de populaire kunsten kinderspul te worden. Seks is een belangrijke drift, geen filmmaker kan eromheen. Maar uit ontzag voor de filmkeuring wordt het voor de zekerheid aangepakt met jochies als maatstaf. Geweld? Het kan niet op. Maar seks? Dat is iets met een vrouw met een topje aan, en de rest zit veilig onder de lakens.

Ik ben zo blij dat ik de seksuele revolutie heb meegemaakt. Die had zo zijn nadelen, maar nette vrouwen en seks waren eindelijk eens compatibel. Nu moeten die vrouwen alweer ontrukt worden aan het fantasieniveau van fatsoensrakkers en andere kinderen.