In Brazilië wordt alles gemixt en gemengd

Deze week opende prinses Máxima de tentoonstelling MixMax Brasil in het Tropenmuseum Junior.

Mixmax Brasil in het Tropenmsueum Junior
Mixmax Brasil in het Tropenmsueum Junior Foto Ivar Pel

Brazilië is vooral bekend van de supertechnische voetballers met hun gave trucjes, de swingende sambamuziek en het bruisende carnaval. De komende jaren staat het land steeds meer in de belangstelling. In 2014 organiseert Brazilië het WK voetbal en twee jaar later volgen de Olympische Spelen in Rio de Janeiro.

Ook op andere gebieden wordt Brazilië steeds belangrijker. Het is in oppervlak het vijfde land ter wereld en de economie groeit de laatste tijd in hoog tempo. Dat hebben ze in Nederland ook in de gaten. Vandaar dat prinses Máxima eind dit jaar met 300 zakenmensen op handelsreis gaat om te bekijken hoe Nederland en Brazilië kunnen samenwerken.

Een paar eeuwen geleden waren Nederlanders ook al actief in Brazilië. Graaf Johan Maurits stak halverwege de 17de eeuw de oceaan over en bezette een deel van het kustgebied. Op de plek waar nu de miljoenenstad Recife ligt, stichtte hij Mauritsstad, de hoofdstad van Nederlands-Brazilië. Van daaruit exporteerden de Hollanders onder andere suiker vóór ze werden verjaagd door de Portugezen.

Ook daarna kreeg Brazilië nieuwe bewoners uit alle hoeken van de wereld. Daardoor ontstond een maximale mix van culturen. In het Tropenmuseum hebben ze daar een tentoonstelling over gemaakt: MixMax Brasil.

Je hebt nog maar net een paar Havaiana-slippers aan je voeten of je staat te wiebelen op een houten loopplank middenin een mangrovebos. Dan kom je terecht in een soort kunstenaarswijk. Er zijn winkeltjes waar je aan de bar kunt zitten, ateliers, werkplaatsen, een keuken, een dansvloer en een geluidsstudio.

Hier zetten de Braziliaanse gidsen je meteen aan het werk. Om een houtafdruk te maken bijvoorbeeld of een dier van een plastic fles. In Brazilië is het namelijk heel gewoon om gebruikt of afgedankt materiaal opnieuw te gebruiken. Van een conservenblikje, pvc-buis, remkabel of kapotte slipper valt best iets moois of handigs te maken. Een ceintuur, een tasje of een gordijn.

Het hergebruik van afval is ook terug te zien in de tentoonstelling zelf. Delen van de vloer bestaan uit flessen en flessendoppen, terwijl de lianen in het oerwoud zijn gemaakt van de restanten van een T-shirtfabriek. Ook de rollers van deodorantsticks zijn gebruikt als bouwmateriaal.

Verderop geven ze les in capoeira. Is het een sport of een dans? Allebei. Het is een mix van gevechtskunst en dans. In capoeira klinken Afrikaanse slavenverhalen door waar de Brazilianen hun eigen draai aan hebben gegeven.

Chillen kan ook. Daar is een speciaal dakterras met strandstoelen voor gebouwd met uitzicht op zee. En omdat een dag zonder muziek niet voorkomt in Brazilië ga je langs bij een professionele DJ. Om te luisteren en te mixen, de mangue beat te ontdekken of de frevo te dansen. Dan krijg je te horen dat in de Braziliaanse muziek invloeden uit Europa, Azië en Afrika zijn terug te vinden.

Het is om die reden dat de bedenkers van de tentoonstelling voor Brazilië hebben gekozen. Om te laten zien hoe een land groot is geworden door het mixen van culturen. Of het nu muziek is, dans, kunst of eten: het is een bonte mengelmoes van stijlen uit de hele wereld.