Baas boven baas

Een van de beste dingen die je kunt doen als je een vijand uit wilt schakelen is hem zijn menselijkheid ontnemen, hem ontdoen van zijn individualiteit en hem vernederen door hem te reduceren tot een nummer, een niets. Bij beesten ligt dat anders. Een beest is heel vaak gewoon een beest dat geen naam draagt behalve de naam van zijn soort, een beest kent zijn eigen hiërarchie en natuurwetten.

Wanneer ze door mensen gehouden worden mogen ze nog weleens van geluk spreken en een naam krijgen (als je überhaupt van geluk kunt spreken wanneer je gehouden wordt door mensen), maar ook dan blijven ze voor “ons soort” vaak nummers, ondergeschikten.

In een van de kunstwerken van David Lynch, dat de titel “Bee Board” draagt, liggen achter een glasplaat een paar rijen dode bijen. Onder de lijkjes staan namen zoals Bob, Barry, Chuck en Jim. David Lynch zegt over dit werk: “Er liggen een hoop bijen in rijen naast elkaar en ze lijken gelijk, maar als je de bijen een naam geeft, begin je kleine verschillen te zien. De naam geeft ze een persoonlijkheid.”

Ik maak vaak muggen dood. Insecten die mij steken, bijten of mijn bloed uitzuigen zie ik als mijn natuurlijke vijanden. Een tijdlang heb ik zelfs bijgehouden met welk boek ik de meeste muggen heb doodgeslagen, zoals oorlogsmisdadigers feiten bijhouden over de misdaden die ze hebben begaan. De winnaar was: Karel van het Reve, verzameld werk deel 6; dit terzijde.

Bij wijze van test gaf ik de muggen een weeklang namen. (Meestal Jeffrey, want ook met een voornaam kon ik de muggen niet uit elkaar houden, ze hadden allemaal een en dezelfde ellendige persoonlijkheid van een mug.) Ik liet alle Jeffrey’s leven (ook al waren zij de indringers), maar na een week vergat ik de muggen te voorzien van een naam en sloeg ik er weer lustig op los. Er zijn mensen die zeggen dat ik me daar schuldig over moet voelen; ieder beest telt immers. Er zijn ook mensen die vandaag dierendag vieren en de rest van het jaar vergeten wat een dier eigenlijk is. Of: met welke persoonlijkheid ze in feite te maken hebben.