Poppetje niet gezien - moslimhomo in Kirgizië moet in dicht kastje blijven

Het is niet voor het eerst, maar toch blijft het iedere keer weer een beetje vreemd: een film die eerst geprogrammeerd staat op een filmfestival en dan vervolgens geweerd wordt. Dit keer betreft het een Nederlandse documentaire over moslimhomo’s op een mensenrechtenfilmfestival in Kirgizië.

De film ‘I am gay and Muslim’ van filmmaker Chris Belloni stond aanvankelijk geprogrammeerd als slotfilm van het festival Bir Dyuno in de hoofdstad Bisjek, waar films worden vertoond met als thema mensenrechten. Maar na bedreigingen door nationalistische groeperingen en lokale moslimleiders is besloten de film niet meer te vertonen, zo meldt Expreszo, online tijdschrift voor homo-, lesbo-, bi en transjongeren.

Volgens de Kirgizische nieuwssite 24.kg heeft een rechtbank de film als ‘extremistisch’ beoordeeld. Een religieuze commissie zou bovendien het advies hebben gegeven voor een verbod omdat de film vernederend zou zijn voor moslims en onrust zou kunnen veroorzaken in het land. In de film volgt Belloni vijf homoseksuele mannen in Marokko.

Besluit kwam kort tevoren

Rakhmatullo Azhy Egemberdiyev, de moefti van Kirgizië zei over de film:

“De film toont de Islam op een verkeerde wijze en er komen mensen in voor die helemaal niets met religie te maken hebben.”

Belloni laat vanuit Bisjkek aan Expreszo weten dat het besluit onverwacht kwam:

“Tot het moment van de screening (12:15 uur Nederlandse tijd) was het nog niet helder of de festivalleiding door zou willen zetten de film te vertonen of zich neer te leggen bij het besluit van de openbaar aanklager. Ineens werd ik naar voren geroepen en werd me gevraagd iets over de film te vertellen en vragen te beantwoorden. Wat volgde was een verhit gesprek met zo’n 750 man in de zaal.”

Bedreigingen

Tolekan Ismailova, hoofd van een mensenrechtencentrum tegen corruptie schreef Tokan Mamytov, de voorzitter van het parlementaire comite voor veiligheid en defensie dat de organisatoren van het festival en zijzelf bedreigingen ontving:

“We receive different threats including setting fire to Manas Cinema’s building from separate journalists and Kyrgyzstan’s citizens. Our appeals to law enforcement agencies had no effect, despite official complaint of our center’s staff and Ombudsman’s institute to the District Department of Interior. I ask to take the issue under parliamentary control and involve Interior Ministry to provide a constitutional right for public security both of the festival, and citizens of the country.”

Kirgizië is het eerste islamitische land waar ‘I am gay and Muslim’ in het openbaar vertoond zou worden. De film is sinds het voorjaar al wel op andere festivals over de hele wereld vertoond, waaronder Nederland, en er staan nog verschillende vertoningen op het programma. Hieronder legt de regisseur uit wat de bedoeling is van de film: