Rowlings eerste volwassenenroman is ‘niet alleen teleurstellend - het is saai’

J.K. Rowling/ Foto J.P. Masclet

Over The Casual Vacancy, de eerste volwassenenroman van de Britse successchrijfster J.K. Rowling, is al veel te doen geweest. Zo moesten critici stapels contracten tekenen voordat ze het boek voor de uitkomstdatum mochten inzien. Vandaag is Rowlings roman dan echt verschenen. Hoe is het ontvangen?

Tot op heden was er weinig informatie over The Casual Vacancy vrijgegeven. Duidelijk was dat het verhaal zich zou gaan afspelen in het fictieve Engelse dorpje Pagford waar de dood van inwoner Barry Fairbrother een politieke strijd voor zijn zetel in de gemeenteraad liet losbarsten.

Nu het boek uit is, zijn er inhoudelijke opmerkingen over te maken. Uit de recensies die tot op heden binnen zijn, blijkt duidelijk dat Rowling niet zomaar kan afstappen van haar profiel als schepster van Harry Potter en zijn magische wereld. Rowling schrijft nu over aardse zaken. Recensenten wereldwijd moeten daar duidelijk aan wennen.

Zo begint Michiko Kakutani haar recensie in The New York Times, door te benadrukken dat we in Rowlings nieuwe roman ‘firmly in Muggle-land’ zijn aanbeland. Geen tovenarij, geen trollen of levende bomen: gewone mensen staan centraal.

‘There is no magic in this book - in terms of wizarding or in terms of narrative sorcery. Instead, this novel for adults is filled with a variety of people like Harry’s aunt and uncle, Petunia and Vernon Dursley: self-absorbed, small-minded, snobbish and judgmental folks, whose stories neither engage nor transport us.’

Kakutani noemt het zeer begrijpelijk dat Rowling het over een andere boeg wil gooien. Na 15 jaar Harry Potter wordt het wel eens tijd voor iets anders. Kakutani schrijft bewondering te hebben voor die keuze.

‘It’s easy to understand why Ms. Rowling wanted to try something totally different after spending a decade and a half inventing and complicating the fantasy world that Harry and company inhabited, and one can only admire her gumption in facing up to the overwhelming expectations created by the global phenomenon that was Harry Potter’

Toch laat Kakutani weinig heel van Rowlings nieuwste experiment:

‘Unfortunately, the real-life world she has limned in these pages is so wilfully banal, so depressingly clichéd that “The Casual Vacancy” is not only disappointing - it’s dull.’

Rowling heeft van The Casual Vacancy volgens Kakutani iets te nadrukkelijk een volwassenenboek gemaakt door extreem zware en gruwelijke thematiek in haar roman te verwerken.

‘This is definitely not a book for children: suicide, rape, heroin addiction, beatings and thoughts of patricide percolate through its pages; there is a sex scene set in a cemetery, a grotesque description of a used condom (“glistening in the grass beside her feet, like the gossamer cocoon of some huge grub”) and alarming scenes of violent domestic abuse.’

Kakutani concludeert:

“The reader can only hope she doesn’t try to flesh out the Muggle world of Pagford in any further volumes”

Volgens de Huffington Post is dat het eerste wat mensen over Rowlings nieuwe boek zullen zeggen: ‘het is overduidelijk niet bedoeld voor kinderen’.

De Huffington Post begint positiever dan Kakutani en noemt The Casual Vacancy een ‘generally well-written book whose central theme is responsibility for those less fortunate, all the time imbued with ever-present British themes of class and notions of propriety’.

Kakutani noemt de roman saai, maar de Huffington Post geeft aan dat Rowling zich daarmee in een lijn plaatst met de romans van Jane Austen en Ian McEwan. Uit die beschreven saaiheid vloeit drama voort:

‘English small-town life is quite literally parochial. As a great deal of British literature has it, from Austen to McEwan, it is filled with a thousand petty grudges and secret desires that occupy the minds of the mostly bored. And boredom plus resentment equals drama.’

De Huffington Post concludeert dat dit boek ook was gepubliceerd als de auteur een andere naam had gehad. Rowling bevestigt met haar eerste volwassenenroman een uitstekende schrijver te zijn:

‘Rowling is clearly a skilled writer. This book is more depressing than her previous work because it is set in a world without magic, where cruelty is less apocalyptic and more believably petty. Though some sequences feel a few drafts short of being ready, others are written with a fluency and beauty that suggest that there could be more and better works to come from her pen.’

Nederlandse editie

De Nederlandse versie van The Casual Vacancy vershijnt op 17 oktober verkrijgbaar, bij een nieuwe uitgever: Meulenhoff Boekerij.

Uitgever Maaike Le Noble van Meulenhoff noemde eerder in NRC geen bedragen. “Wel kan ik zeggen dat de keuze op ons is gevallen door de combinatie van het voorschot en een marketingplan. Rowling moet natuurlijk opnieuw worden gepositioneerd als auteur voor volwassenen.” Uitgeverij De Harmonie, waar de Potter-boeken bij zijn verschenen, liet desgevraagd weten “uit principe nooit mee te bieden met veilingen”.