Dit is een artikel uit het NRC-archief

Oorlog

Egyptische president keert zich tegen militaire interventie in Syrië

Morsi vanavond tijdens zijn eerste toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN in New York. Foto Reuters / Keith Bedford

Egypte is tegen een buitenlandse militaire interventie in Syrië. In plaats daarvan moeten de strijdende partijen aan de onderhandelingstafel tot een oplossing komen. Egypte wil daar een leidende rol in spelen, zo zei president Mohammed Morsi vanavond in een toespraak bij de Verenigde Naties.

Morsi noemde de situatie in Syrië een “de tragedie van deze eeuw” en stelde dat de verschillende groepen in Syrië met elkaar om de tafel moeten gaan om de eenheid van het land veilig te stellen. Hij beloofde dat Egypte “niet zal rusten” voordat de burgeroorlog in Syrië tot een einde is gekomen en riep de internationale gemeenschap op zijn inspanningen te ondersteunen.

Het was voor het eerst dat Morsi als president van Egypte de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties mocht toespreken. Morsi, een Moslimbroeder en aan de macht gekomen in de eerste vrije presidentsverkiezingen sinds de val van Hosni Mubarak, sprak over een “grootse, vreedzame revolutie” die voortgezet moet worden.

De uitspraken van Morsi over Syrië passen in het beeld van een Egypte dat weer de leiding wil nemen in de Arabische wereld, zegt onze buitenlandredacteur Carolien Roelants:

“Egypte was onder Mubarak altijd de leider van de Arabische wereld, maar was die positie door de interne onrust een beetje kwijtgeraakt. Nu maakt Morsi duidelijk dat Egypte dat leiderschap wil heroveren en daar hoort dan ook een oplossing voor het grootste probleem van de Arabische wereld, het conflict in Syrië, bij. Niemand, ook Morsi niet, ziet inderdaad iets in buitenlandse interventie. Al is het maar omdat men niet inziet hoe dat zou moeten.”

Kritisch op Israël, maar vrede niet ter discussie

Morsi sprak ook over het Israëlisch-Palestijns conflict en zei dat het veiligstellen van de “waardigheid en vrijheid” van het Palestijnse volk een topprioriteit voor de Verenigde Naties zou moeten zijn. Hij noemde het “beschamend” dat VN-resoluties over het conflict niet worden uitgevoerd en bekritiseerde het bouwen van Joodse nederzettingen op Palestijns gebied door Israël.

Hoewel Morsi in zijn toespraak zeer kritisch was over Israël, verzekerde een woordvoerder van de president persbureau AP voorafgaand aan zijn rede dat er op dit moment “geen noodzaak” is voor Egypte om het in 1979 gesloten vredesverdrag met Israël ter discussie te stellen. De woordvoerder zei tegen AP dat Egypte ongehinderd extremisten kan bestrijden in de Sinaïwoestijn en dat het daarmee zal doorgaan zolang het nodig is.

Volgens Carolien Roelants is het vooral de houding van Egypte jegens Israël die tot nu toe onder Morsi is veranderd:

“Egypte staat onder Morsi veel verder af van Israël dan onder Mubarak, die samenwerkte met Israël in de strijd tegen Hamas, een bondgenoot van de Egyptische Moslimbroederschap. Morsi zal overigens echt het vredesverdrag met Israël niet op gaan zeggen, maar in zijn beleid wel veel meer afstand houden. Tot veel meer dan ongemak bij Israël heeft dat overigens nog niet geleid.”