Bonje tussen miljardairs en miljonairs

Er is weer een arbeidsconflict in de NHL. Veel ijshockeyers uit de VS en Canada wijken naar Europa uit. Ze dreigen niet terug te komen, als hun salaris wordt gekort.

NEW YORK, NY - MARCH 15: Sidney Crosby #87 of the Pittsburgh Penguins skates to a face off against the New York Rangers at Madison Square Garden on March 15, 2012 in New York City. Nick Laham/Getty Images/AFP
NEW YORK, NY - MARCH 15: Sidney Crosby #87 of the Pittsburgh Penguins skates to a face off against the New York Rangers at Madison Square Garden on March 15, 2012 in New York City. Nick Laham/Getty Images/AFP AFP

Normaal gesproken zou Sidney Crosby, de sterspeler van de Pittsburgh Penguins in de Noord-Amerikaanse ijshockeycompetitie NHL, hard aan het trainen zijn voor de eerste wedstrijden in het nieuwe ijshockeyseizoen. In oktober moet de eerste puck op het ijs vallen voor de strijd om de Stanley Cup.

In plaats daarvan is Crosby andere dingen aan het doen, net als zijn ruim zevenhonderd collega’s in de National Hockey League. De stadions blijven gesloten vanwege een arbeidsconflict. Het bestuur van de NHL heeft de spelers vorig weekeinde buiten de deur gezet. Ze hoeven hun schaatsen pas weer onder te binden als ze akkoord gaan met korting van hun miljoenensalarissen.

De zogenoemde lock-out, waarbij bazen de diensten van werknemers weigeren, begon vorig weekeinde met de aflopende CAO-deadline. Het is het vierde grote arbeidsconflict in twintig jaar in de NHL, ’s werelds grootste clubcompetitie in het ijshockey met dertig teams uit de Verenigde Staten en Canada. De laatste keer ging het hele ijshockeyseizoen van 2004-2005 verloren, voordat een akkoord werd bereikt.

Supporters vrezen nu opnieuw een ijshockeyloze winter – wellicht een aanvaardbaar vooruitzicht in zonnige oorden met ijshockeyteams, zoals de Amerikaanse staten Florida en Arizona, maar een rampzalig perspectief voor fanatieke ijshockeyfans in het noordoosten van de VS en vooral Canada, waar ijshockey dé nationale sport is.

De dreiging van opnieuw een verloren seizoen is een gevaarlijke tactiek, meent Sidney Crosby. „Als spelers begrijpen we dat degenen die hier het meest onder lijden de supporters zijn”, zegt hij in een videoboodschap aan ijshockeyfans, die spelersbond NHL Players Association (NHLPA) op YouTube heeft gezet. „De spelers willen het liefst spelen, maar we weten ook wat juist en eerlijk is.”

Niet dat de inzet van het geschil, tussen de miljardairs die de teams bezitten en de miljonairs die erin spelen, veel gemeen heeft met een doorsnee arbeidsconflict. Kort gezegd gaat het om de vraag hoe de jaarlijkse omzet van 3,3 miljard dollar van de NHL moet worden verdeeld tussen organisatie en spelers.

De spelers strijken nu gezamenlijk 57 procent van de opbrengsten op, ofwel 1,8 miljard dollar. De NHL wil dat terugdringen tot minder dan 50 procent, zodat er meer geld overblijft om verliesgevende teams in de competitie overeind te houden. Want hoewel de opbrengsten van de NHL sinds de vorige lock-out met 50 procent zijn gestegen, wordt wegens hoge kosten toch verlies geleden.

Van de dertig NHL-teams die over het gehele continent zijn verspreid, maakt ruim de helft verlies. Een klein groepje eliteploegen in typische ijshockeybolwerken als Toronto (Maple Leafs), Montreal (Canadiens), New York (Rangers) en Philadelphia (Flyers) zijn de veelverdieners. Maar clubs in warmere oorden – Florida (Panthers), Columbus (Blue Jackets) en Phoenix (Coyotes) – hebben financiële steun nodig.

Hoewel iedereen wil dat de dertig ploegen blijven bestaan, vinden de spelers dat rijke clubs een hoger bedrag moeten inleveren. Temeer omdat het vorige conflict eindigde in een nederlaag voor de spelers: destijds werd een salarisverlaging van 24 procent afgesproken. Zij willen niet opnieuw de grootste concessies doen. Maar als ze voet bij stuk houden, hoeven ze van de NHL niet op het ijs te verschijnen.

Sommige spelers zoeken hun sportieve heil buiten Noord-Amerika, totdat het geschil is opgelost. Meer dan zestig spelers hebben toegezegd in Europese competities te komen spelen – onder meer in Zweden, Tsjechië, Zwitserland en Rusland. Vooral de Russische Kontinental Hockey League (KHL), algemeen beschouwd als de tweede competitie ter wereld na de NHL, verwacht een instroom van Russische toppers.

Zo maakte sterspeler Alex Ovetsjkin van Washington Capitals zondag zijn eerste doelpunt voor Dynamo Moscow, de kampioen van de KHL, in een met 3-1 verloren thuiswedstrijd tegen SKA St. Petersburg. Ovetsjkin had forse kritiek op het plan van de NHL om salarissen te korten. „Als dat gebeurt, zullen een hoop spelers gewoon niet terugkomen.”