Anouchka van Miltenburg nieuwe Kamervoorzitter - ‘vrolijk maar streng’

Anouchka van Miltenburg vanavond in de Kamer. Foto ANP/Evert-Jan Daniels

VVD-Kamerlid Anouchka van Miltenburg is de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer. Ze kreeg in de derde ronde van de verkiezing onder de Kamerleden 90 stemmen, en bleef haar tegenstander en PvdA-Kamerlid Khadija Arib ruim voor met 56 stemmen.

Twee stemmen waren ongeldig. In een eerdere stemronde was D66’er Gerard Schouw al afgevallen. De nieuwe voorzitter volgt PvdA-politica Gerdi Verbeet op. Zij besloot na zes jaar afstand te doen van haar functie als Kamervoorzitter.

‘Stemmen Groenlinks bepalend in stemrondes’

Politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet van NRC Handelsblad was vanavond in de Kamer aanwezig bij de stemrondes en de benoeming. Hij meldt dat Van Miltenburg gewonnen heeft met steun van haar eigen partij, de PVV, het CDA en D66.

In eerdere rondes koos D66 nog voor Schouw. Opvallend detail is dat GroenLinks in eerste instantie voor Arib koos, met als argument dat ze graag een vrouw als voorzitter wilden, aldus Niemantsverdriet. Als deze kleine partij zich bij D66 had aangesloten en voor Schouw had gekozen, was de kans groot geweest dat de winst naar Schouw was gegaan.

‘een vrolijke maar strenge Kamervoorzitter’

Volgens Niemantsverdriet wil Van Miltenburg een “vrolijke maar ook strenge en rechtvaardige Kamervoorzitter” worden. Eerder vanavond liet ze weten dat haar partij voor inkrimping van de Tweede Kamer is, maar zal zich in deze discussie neutraal opstellen. “Dit is een politiek debat, en het is de taak van de voorzitter om het politieke debat de ruimte te geven.”

Daarnaast ziet ze het zelf niet als probleem dat ze van de VVD is, ook al zijn de voorzitter van de Eerste Kamer en mogelijk ook de premier van het volgende kabinet van dezelfde partij. Volgens Van Miltenburg kan het juist een voordeel zijn, omdat ze zo VVD-bewindslieden gemakkelijker kan aanspreken als ze Kamervragen niet beantwoorden.

Ze wil verder dat de Tweede Kamer minder papier gaat gebruiken en stukken digitaal gaat lezen. Dat betekent niet dat ze iedereen een iPad wil geven, zei Van Miltenburg. Het gaat haar om de ontwikkeling van software. Ze wil verder dat de Tweede Kamer een Twitterdebat organiseert, maar weet niet hoe dat er precies uit moet zien.

‘Extravert en buitengewoon ambitieus’

Niemantsverdriet verwacht dat Van Miltenburg haar voornemen om streng op te treden wel gaat verwezenlijken:

“Op het Binnenhof staat Van Miltenburg bekend als extravert en buitengewoon ambitieus. De afgelopen twee jaar was ze als vicevoorzitter de ‘chief whip’ van de VVD-fractie: ze zorgde dat de liberale Kamerleden in de pas liepen met regeringsbeleid, loste sluimerende conflicten op en voorkwam dat Kamerleden boos of ontevreden werden. Met succes: geen fractie was de laatste jaren zo gedisciplineerd als die van de VVD.

Het zou goed kunnen dat ze de teugels zelfs iets strakker zal houden dan we dat van haar voorganger Verbeet gewend waren. Van nature lijkt Van Miltenburg een iets minder losse stijl te hanteren dan Verbeet. Zeker in het begin, als ze nog in haar rol moet groeien.”

Van Miltenburg is moeder van drie kinderen. Ze volgde een opleiding tot journalist en kwam in 2003 in de Tweede Kamer. Ze voerde onder andere het woord over media en homobeleid. Met de huidige minister Schippers legde ze de basis voor het VVD-zorgbeleid: minder overheidbemoeienis, meer privaat geld.

Tweede VVD-Kamervoorzitter

Van Miltenburg is de tweede Kamervoorzitter van VVD-huize. Haar partijgenoot Frans Weisglas hanteerde tussen 2002 en 2006 de voorzittershamer. Daarvoor was van 1917 tot 1921 Dirk Fock van de Liberale Unie de laatste liberale Kamervoorzitter. Zowel het voorzitterschap van de Eerste als de Tweede Kamer is nu in handen van de VVD. Fred de Graaf hanteert in de senaat de voorzittershamer.
Het is voor de derde keer dat een vrouw het voorzitterschap van de Tweede Kamer op zicht neemt. Van Nieuwenhoven en Verbeet gingen Van Miltenburg voor.

De voorzitter van de Tweede Kamer wordt sinds 1983 gekozen door Kamerleden. Daarvoor werd de Kamervoorzitter door de koningin benoemd. Het Kamervoorzitterschap geldt tot er een nieuwe Kamer wordt geïnstalleerd.