Ze kwamen overal vandaan De mediamachine

De toestand rondom het Project X feest in Haren. Bij de rellen die vanavond zijn uitgebroken zijn volgens de burgemeester in ieder geval twintig arrestaties verricht nadat de ME uitrukte voor charges. Er zijn zeker zes gewonden gevallen, waar van er twee zwaargewond zijn afgevoerd naar het ziekenhuis, aldus de politie. Foto: Peter de Krom
De toestand rondom het Project X feest in Haren. Bij de rellen die vanavond zijn uitgebroken zijn volgens de burgemeester in ieder geval twintig arrestaties verricht nadat de ME uitrukte voor charges. Er zijn zeker zes gewonden gevallen, waar van er twee zwaargewond zijn afgevoerd naar het ziekenhuis, aldus de politie. Foto: Peter de Krom

Redacteur Media

Om acht uur dacht hij nog: wat een leuk feestje. Maar om half 9 drong het tot hem door. „Toen dacht ik ineens: ook ik ben schuldig. Medeschuldig aan dat er zoveel mensen naar Haren zijn gekomen”, vertelde 3FM-dj Timur Perlin zaterdagmiddag in zijn radioprogramma Timur Open Radio.

De avond ervoor had Perlin al een tweet verstuurd. „Oké, laat ik de eerste zijn: dat was heel onverstandig van me om op de radio iedereen op te roepen naar Haren te komen. Excuus.” Perlin had spijt van wat hij vrijdagmiddag in de Coen en Sander-show van 3FM had gezegd: „Dat wordt een hartstikke leuk feestje vanavond. Komt allen naar Haren.”

Perlin is zaterdag de eerste journalist die publiekelijk schuld bekent. En meteen ook de laatste. Betrokkenen willen liever niet reageren of zeggen niks verkeerd te hebben gedaan. Radiostation SLAM!FM: „Dat er relschoppers bij aanwezig waren, is buiten onze macht.” NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff, op de website van de NOS: „De mensen die dat doen zijn verantwoordelijk zijn voor de ellende die ontstaat. Niet de verslaggevers van de NOS. Er waren geen extra NOS Journaals, er was geen hijgerige toon, we deden louter verslag.”

De NOS besloot pas te gaan filmen toen de gemeente de straatnaambordjes begon weg te halen. „Vlak daarna nam de stroom mensen erg toe, werd de straat afgesloten, en zijn we daar verslag van gaan doen”, zegt verslaggever ter plaatse Jeroen Wollaars. „Ik geloof niet dat de kern van de relschoppers trouwe kijkers van het 8 uur-Journaal zijn of nrc.next lezen. Ze wisten van #projectxharen en ze kwamen, om te rellen.”

Zijn de media medeschuldig aan wat er in Haren is gebeurd? Feit is dat pas op het moment dat de ‘traditionele’ media aandacht aan Project X besteden, het uitgroeit tot een hype. Dat blijkt uit een analyse van alle twitterberichten over het feest.

Trouw is dinsdagochtend de eerste die over het feest schrijft. nrc.next en andere media volgen woensdag, de radiostations voorop. SLAM!FM maakt er zelfs een speciale leader bij: „The 21st of september”, klinkt het voor het begin van het dagelijkse Project X-nieuwsblokje. „The party, that will bring an entire nation ... to the ground. Project X.” Verschillende media jutten elkaar over en weer op. Project X wordt trending topic, en media berichten daar weer over. Een mediamachine is in gang gezet.

Een klassieke mediahype, volgens mediasocioloog Peter Vasterman van de Universiteit van Amsterdam. De traditionele media hebben een zichzelf versterkend effect gehad op wat er op internet gebeurt. Hoe groot het publiek ook is dat via sociale media wordt bereikt: nieuws wordt pas echt als kranten, radio en vooral televisie erover berichten. „Internet is daar zelfstandig nog niet toe in staat”, zegt Vasterman.

„Soms berichten we over iets dat al breed aandacht krijgt”, zegt 3FM-zendermanager Wilbert Mutsaers. „Ook wij denken dan: laten we eens bellen. Dat klinkt onbenullig, maar zo gaat het. We volgen het nieuws en creëren het zelf soms ook daarmee. Iedereen heeft daaraan meegedaan, daar moeten we kritisch naar kijken. Misschien hebben we het onderschat met z’n allen.”