'Warren Buffett geeft 99 procent van zijn geld weg'

Billionaires Warren Buffett and Bill Gates enjoyed a meal at the Hollywood Diner in Omaha, NE. The two discussed philanthropy among the nation's wealthiest, specifically fellow billionaires. Buffett had the chicken fried steak and Gates had a hamburger. Mr. Buffett paid for lunch. *** Local Caption *** 14137484
Billionaires Warren Buffett and Bill Gates enjoyed a meal at the Hollywood Diner in Omaha, NE. The two discussed philanthropy among the nation's wealthiest, specifically fellow billionaires. Buffett had the chicken fried steak and Gates had a hamburger. Mr. Buffett paid for lunch. *** Local Caption *** 14137484 Mark Peterson/Redux/Hollandse >

De aanleiding

Deze maand verscheen het dertigste nummer van Forbes 400, de jaarlijkse lijst met daarop de vierhonderd rijkste Amerikanen, gerangschikt naar geschat vermogen. Op de cover staat een groepsportret van wat Forbes „de twaalf filantropie-titanen” noemt: mensen als Oprah Winfrey, Bill Gates en Warren Buffett, die een groot deel van hun vermogen en tijd besteden aan „het oplossen van ’s werelds meest ingewikkelde problemen”. Iemand als Warren Buffett, zegt hoofdredacteur Randall Lane in een promotiefilmpje op Forbes.com, „geeft 99 procent van zijn geld weg”. nrc.next-lezer Dusan Milosavljevic lijkt het „buitengewoon onwaarschijnlijk” dat Buffett en andere superrijken „de helft of meer van hun vermogen via een of andere wazige constructie zomaar, uit louter filantropische doeleinden, hebben gegeven of dat gaan doen?”

Waar is het op gebaseerd?

De 81-jarige Warren Buffett behoort tot de rijkste mensen ter wereld; op de dagelijks geactualiseerde Bloomberg Billionaires Index staat hij, met een geschat vermogen van 47,6 miljard dollar, wereldwijd op nummer 4. De ‘superinvesteerder’ uit Omaha werd rijk met zijn investeringsvehikel Berkshire Hathaway, een groep bedrijven die in het tweede kwartaal van dit jaar gezamenlijk 3,1 miljard winst boekten. Naast slim zakenman is Buffett ook een publiek figuur: hij treedt regelmatig op in de media, omschreef derivaten als „financiële massavernietigingswapens” en sprak zich kritisch uit over het feit dat hij als ondernemer een lager belastingtarief betaalt dan de secretaresse die hij in dienst heeft.

Volgens Bloomberg bestaat Buffetts vermogen voor het overgrote deel – bijna 47 miljard dollar, oftewel zo’n 99 procent – uit aandelen in zijn eigen bedrijf. In juni 2010 riep hij samen met Bill en Melinda Gates Amerika’s rijkste inwoners op om publiekelijk te beloven minstens de helft van hun vermogen tijdens hun leven of daarna aan goede doelen te schenken. Het idee was dat hun openbare beloftes ook anderen zouden aanmoedigen om betrokken te raken bij filantropie. Inmiddels hebben 92 rijke personen en families, van New Yorks burgemeester Michael Bloomberg tot Facebook-oprichter Mark Zuckerberg, een belofte gedaan op www.givingpledge.org. Zij lichten hun ‘pledges’ toe in een brief op diezelfde site. In Buffetts brief, geschreven in 2010, staat dat hij in 2006 besloot om al zijn Berhskire Hathaway-aandelen gefaseerd weg te geven aan goede doelen en stichtingen: 4 procent van zijn aandelen per jaar, en de rest moet uiterlijk tien jaar na zijn dood „voor filantropische doeleinden” zijn verdeeld. Aangezien Buffetts vermogen voor 99 procent uit aandelen bestaat, komt hier de bewering vandaan dat Buffett „99 procent van zijn vermogen” weggeeft.

En, klopt het?

Zoals wordt uitgelegd op givingpledge.org zijn de beloftes „a moral commitment to give, not a legal contract”. Goede voornemens dus, geen harde afspraken. Hoewel het onmogelijk is om te checken in hoeverre Buffett zich in de toekomst aan zijn belofte zal houden, kunnen we wel nagaan of hij sinds 2006 inderdaad zo’n 4 procent van zijn aandelen per jaar heeft weggegeven. Berkshire Hathaway is een beursgenoteerd bedrijf, en dat betekent dat de jaarverslagen en aandelentransacties openbaar gemaakt moeten worden. Op de website van de Securities and Exchange Commission (SEC), de Amerikaanse beurstoezichthouder, staat hoeveel aandelen Buffett zelf bezit en welke mutaties er zijn geweest.

Berkshire Hathaway heeft twee typen aandelen: A en B. Een A-aandeel is 30 keer zo veel waard als een B-aandeel en geeft de eigenaar ook meer zeggenschap over het bedrijf. In maart 2006 had Buffett 498.330 A-aandelen en 177 B-aandelen. In maart 2007 had hij nog 373.322 A-aandelen over. De rest had hij omgezet in B-aandelen, waarvan hij er op dat moment 3.139.997 had. Dit betekende dat hij tussen 2006 en 2007 ruim 600.000 B-aandelen had weggedaan: 4,1 procent van het totaal. Uit de meldingen bij de SEC blijkt dat Buffett ze niet heeft verkocht of verzilverd: elke transactie was „een gift van Buffett aan een goed doel of liefdadigheidsstichting”.

next.checkt liep alle jaarverslagen en transactieformulieren tussen maart 2006 en 2012 na: ieder jaar krimpt het aantal aandelen van Buffett met gemiddeld 4,1 procent – al zijn er soms uitschieters naar boven, want tussen 2007 en 2008 gaf hij bijna 9 procent van zijn aandelen weg. Ook dit jaar houdt hij zich aan zijn belofte: uit de meest recente SEC-formulieren blijkt bijvoorbeeld dat hij afgelopen juli zo’n 1,52 miljard dollar in aandelen aan de Bill and Melinda Gates Foundation schonk, nog eens 20 miljoen dollar in aandelen over acht andere stichtingen verdeelde, en dat hij vijftien basisschoolkinderen die mee hadden gedaan aan een wedstrijd om een bedrijfsplan te schrijven ieder met tien aandelen beloonde.

Conclusie

Buffett zei in 2006 voornemens te zijn al zijn aandelen in Berkshire Hathaway – samen goed voor 99 procent van zijn vermogen – gefaseerd te doneren aan goede doelen of filantropische stichtingen. Vooralsnog houdt hij zich aan dat voornemen. We kunnen natuurlijk niet in de toekomst kijken, maar omdat Buffett tot nu toe woord houdt, beoordelen we de bewering als waar.