Planbureau: vergroening economie nodig, anders ontwrichtende uitwerking

De formateurs van een nieuw kabinet moeten serieus werk maken van het vergroenen van de economie. Zonder een “voorspelbare koers” en “concrete actie” zullen ecologische rampen elders in de wereld zoals klimaatverandering een “ontwrichtende uitwerking” op Nederland hebben, “omdat de hypotheek op de toekomst dan onbetaalbaar wordt”.

Foto Hollandse Hoogte / Bert Spiertz

De formateurs van een nieuw kabinet moeten serieus werk maken van het vergroenen van de economie. Zonder een “voorspelbare koers” en “concrete actie” zullen ecologische rampen elders in de wereld zoals klimaatverandering, verlies van plant- en diersoorten en schaarste grondstoffen, een “ontwrichtende uitwerking” op Nederland hebben, “omdat de hypotheek op de toekomst dan onbetaalbaar wordt”.

Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in de vandaag verschenen ‘Balans voor de Leefomgeving’, een jaarlijks rapport over de effecten van het overheidsbeleid op het gebied van energie, natuur en milieu, voedsel, water, bereikbaarheid en stedelijke ontwikkeling.

De productie van duurzame energie moet fors omhoog, vindt het planbureau. Niet alleen door biomassa bij te stoken in elektriciteitscentrales, maar vooral door meer energie uit wind op zee, meer import van hernieuwbare energie, en door het besparen van energie.

‘Harde keuzes nodig om economie te beschermen’

Het “intensiveren” van bestaand beleid voldoet volgens het planbureau niet langer; er moeten harde keuzes worden gemaakt die de economie op langere termijn beschermen. PBL-directeur Maarten Hajer:

“Verminderde afhankelijkheid van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen is goed voor de concurrentiekracht. Net zo goed als een hoge kwaliteit van de leefomgeving en een goede ruimtelijke organisatie van belang zijn om als land aantrekkelijk te blijven, niet alleen als plek om te wonen maar ook als plek om te investeren.”

Een nieuw kabinet burgers zou verder burgers kunnen stimuleren minder vlees te eten en minder voedsel te verspillen. Verder moet de kwaliteit van natuur en water worden verbeterd. Met 14 procent oppervlakte natuur scoort Nederland onder het Europese gemiddelde, en ook zijn de wateren in Nederland is nog steeds niet schoon genoeg.

‘Forensentaks en kilometerheffing nodig’

Ook moet het roer om in het verkeersbeleid. Lang heeft Nederland ernaar gestreefd burgers en bedrijven snel te laten reizen. Te weinig oog was er volgens het planbureau voor het bij elkaar brengen van functies als wonen en werken. “Het Rijk legt de nadruk sterk op de reissnelheid. Voor de vraag of een locatie bereikbaar is, is de reisafstand echter veel bepalender dan de reissnelheid.”

Om de afstand tussen wonen en werken te verkleinen, zou een kabinet een prijs moeten zetten op het reizen, zoals de kilometerheffing en het invoeren van de zogenoemde forensentaks. “Zo kan afschaffing van de belastingvrije reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer op de langere termijn de doorstroming verbeteren en de mobiliteitsvraag verminderen.”