‘Van Dobben’ geofferd in fusie van snackreuzen

De roemruchte Van Dobben kroket moet uit de super- markten verdwijnen, vindt de Nma. Maar de Amsterdamse eetsalon houdt de ‘genotstaaf’ in zijn assortiment.

„De kroket blijft ons vlaggenschip”, aldus Alexander Wijsenbeek van Eetsalon Van Dobben.
„De kroket blijft ons vlaggenschip”, aldus Alexander Wijsenbeek van Eetsalon Van Dobben. Foto Roger Cremers

In de diepvriesvakken van Albert Heijn prijken ze nog steeds concurrerend naast elkaar: de Van Dobben kroketten met het ‘kwaliteitskeurmerk’. Die van de Mora voor ‘de fijnproever’. De echte Kwekkeboom kroket ‘met smaak’. Ook de Beckers kroket ‘met het lekkerste draadjesvlees’ en de Euroshoppers van Albert Heijn dingen naar de gunst van de klant.

Keus te over dus. Jaarlijks worden er in Nederland zo’n 350 miljoen kroketten verorberd. Toch dreigt de traditionele, Amsterdamse Van Dobben kroket uit het assortiment te verdwijnen. Op last van de mededingingsautoriteit, NMa. Omdat twee snackgiganten, Ad van Geloven (Mora) en Buitenfood/Royaan (onder andere Van Dobben en Kwekkeboom) willen fuseren.

Dat mag, oordeelde de NMa onlangs, maar dan moet Buitenfood de Van Dobben kroketten uit de supermarkten halen of de ‘Amsterdamse genotsstaaf’ overdoen aan een andere producent. Anders, aldus de NMA, heeft de klant te weinig keus en ligt prijsopdrijving op de loer.

„Daarmee lijkt een traditioneel Hollands topproduct te verdwijnen”, oordeelt hoogleraar Retail Marketing, Laurens Sloot. „De Van Dobben kroket is al lang niet meer van dat bekende Amsterdamse familiebedrijfje. Ze is nog steeds een kwalitatief goed topmerk. In restaurants en in de broodjessalons is de Van Dobben dan nog wel verkrijgbaar. Maar wat gaat de supermarkt met zijn Van Dobben doen? Er dreigt onnodig verlies van goodwill en vernietiging van kapitaal. Alsof grote inkopers als Jumbo of Ahold zich zomaar laten inpakken als gevolg van deze operatie in de krokettenbranche.”

Oprichter Aat van Dobben startte in juni 1945 met het bakken van kroketten in een broodjeszaak op de Korte Reguliersdwarsstraat, op een steenworp afstand van de winkel van Kwekkeboom aan de Reguliersbreestraat. Kroketten waren toen nog niet voor het ‘gewone volk’. Zo vlak na de oorlog hoorden zowel de broodjes als het vlees voor de ragout tot de luxeartikelen.

„Goede contacten van Aat met de Canadese bevrijders, zorgden ervoor dat hij aan schaarse ingrediënten kon komen”, herinnert zijn zoon, Arnold Dobben, zich later in het horecavakblad Misset Horeca.

Zakenlui, bezoekers van beurzen, kunstenaars en zelfs topspelers van Ajax wisten de ‘eetsalon’ en masse te vinden. De Van Dobbens bestierden in 1958 drie eetsalons in diezelfde Korte Reguliersdwarsstraat.

Nadat zoon Arnold en zijn vrouw Patricia de zaak in 1987 overnamen, gloorde de landelijke opmars. Hij werd benaderd door snackfabrikant Laan in Oostzaan met de vraag of hij zijn kroketten ook op de landelijke markt wilde brengen. Arnold maakte zijn kroketten nog steeds in dat oude keukentje aan de Reguliersdwarsstraat. In 1992 ging hij in zee met Laan. Die mocht de receptuur gebruiken, de merknaam bleef in handen van de Van Dobbens.

Hun kroketten werden een massaproduct. Al in 1998 werden er jaarlijks zo’n 100.000 in Oostzaan geproduceerd. Aan het oude recept werd niet getornd, heette het officieel. Maar daar heeft culinair journalist en ‘croquettenexpert’, Johannes van Dam een andere kijk op. „De ragout van de kroket mag niet al te stijf zijn. Maar die industriële machines kunnen al die losse ragout niet aan. En door het invriezen, noodzakelijk voor de aanlevering aan supermarkten, veranderde die structuur ook. Vervolgens kwam er een verbod op het gebruik van gebleekte bloem. Dat was slecht voor de gezondheid. Daar kon met andere bloem wel aan gesleuteld worden, maar de ragout bleef toch een beetje plakkerig. Ik heb toen wel suggesties aangedragen voor verbetering. Maar dat bleek toch heel moeilijk in te passen in dat grootschaliger productieproces.”

Laan werd in 1996 overgenomen door Cold Food, een dochteronderneming van Van Dijk Food Products. Drie befaamde kroketten kwamen daardoor onder één dak: Van Dobben, Kwekkeboom en Laan Snacks.

Van Dijk stootte Cold Food in 2002 af. Arnold van Dobben werd in 2003, samen met twee andere investeerders – Mees Pierson Informal Opportunity Fund en Synergia Capital Partners – de nieuwe eigenaar van Cold Food. Vier jaar later, in 2007, werd Cold Food overgenomen door Buitenhuis Snacks (sindsdien Buitenhuis Food) met als grote financier NPM Capital, de investeringsmaatschappij van SHV. Van Dobben junior stapte er toen uit.

De Amsterdamse eetsalon werd in 2009 overgenomen door het echtpaar Alexander en Anne-Trije Wijsenbeek. Arnold van Dobben is daar nog steeds aandeelhouder. Reacties op de mogelijke teloorgang van de Van Dobben kroket heeft het echtpaar nog niet van de klanten gehad. „Die kroket is nog steeds ons vlaggenschip”, zegt Wijsenbeek.