‘Orgaandonatie stimuleren door vrijstelling ziektekostenpremie’

"Organ tissue for transplant" op de baggageband, en 'this side' niet 'up'. Gefotografeerd op het vliegveld van Columbus, Ohio. Foto Flickr / Brady Wahl

De Nationaal Rapporteur Mensenhandel pleit vandaag voor overheidsregistratie van orgaanhandel. Ook stelt zij voor onderzoek te doen naar de mogelijkheid orgaandonatie te stimuleren door middel van een ‘persoonsgebonden’ beloning zoals een levenslange vrijstelling van ziektekostenpremies.

De Volkskrant schrijft dit vanochtend in een artikel waarin de rapporteur, Corinne Dettmeijer, stelt dat het onder dwang afstaan van organen of baren van andermans kind onder mensenhandel valt, indien hiervoor betaald wordt. Dit geldt volgens haar ook wanneer dit onder dwang gebeurt.

‘We dachten dat het niet bestond’

Een nog in het leven te roepen instantie moet dit soort illegaliteit en uitbuiting gaan registreren. Tevens moet het voorlichting gaan geven over misbruik van draagmoeders.

Wensouders die op de hoogte zijn van dit soort praktijken zijn ook strafbaar, zegt Dettmeijer. Daarom is het volgens haar hoog tijd dat er overheidcontrole komt:

“De reden dat gedwongen orgaandonatie en gedwongen draagmoederschap in de Nederlandse statistieken niet voorkomen, is omdat we er niet naar kijken. Het is net als met uitbuiting buiten de seksindustrie: vroeger dachten we dat het niet bestond. Nu we er bewust op rechercheren, zie je het probleem steeds pregnanter worden.”

‘Ministerie moet orgaanshoppen als probleem gaan zien’

De Nationaal Rapporteur Mensenhandel wil dat het ministerie van VWS onderzoek doet naar het ‘orgaanshoppen’ waardoor patiënten soms plotseling van een wachtlijst verdwijnen. De rapporteur verwacht dat ‘shoppen’ in organen “mogelijk groter is dan je zou denken en in ieder geval toeneemt” als gevolg van de mondialisering en internet.

Volgens de Volkskrant zijn in Iran en Pakistan organen legaal te koop. Op het internet zijn advertenties te vinden van mensen die bijvoorbeeld een nier te koop aanbieden. “Op dit moment ziet VWS deze handel niet als een probleem’, constateert Dettmeijer, “en dat zou wel moeten.”