Hersenen autisten werken volledig 'onbetrouwbaar'

Er is iets grondig mis met de hersenen van autisten. De gedragsafwijkingen waar deze mensen mee kampen worden niet zozeer veroorzaakt door afwijkingen in één of meer welbepaalde hersengebieden. De hersenen als geheel functioneren afwijkend, stellen onderzoekers van de Carnegie Mellon Universiteit.

Zij onderzochten hoe de hersenen van autisten zintuiglijke prikkels verwerken. Daarbij bleek dat gelijke prikkels bij een autist vaak een ander reactiepatroon in de hersenschors geeft. De respons is dus “onbetrouwbaar”, schrijven de onderzoekers (Neuron, 20 september).

Autisme is een stoornis in de informatieverwerking van de hersenen die leidt tot problemen met de communicatie, sociale interacties en verbeelding. De meeste onderzoeken naar de oorzaken richten zich op afzonderlijke gebieden in de hersenen die correleren met specifieke afwijkingen in het gedrag. Er zijn echter al langer aanwijzingen dat signalen in de hersenen als geheel afwijkend worden doorgegeven.

Om die reden zijn nu de hersenen van 14 autisten en 14 gezonde proefpersonen onderzocht met functionele MRI. De deelnemers werden minstens 24 keer getest terwijl ze aan diverse zintuiglijke prikkels werden blootgesteld: bewegende stipjes op een beeldscherm, geluiden met steeds dezelfde toonhoogte of korte pufjes lucht om de tastzin te testen. Deze prikkels riepen bij alle proefpersonen een reactie op in het betrokken deel van de hersenschors.

Wat opviel was dat de reacties bij de autisten onvoorspelbaar waren. Wanneer dezelfde visuele prikkel werd herhaald kon dat tot een respons in een ander deel van de visuele cortex leiden. Bij prikkeling van het gehoor of de tastzin werd een vergelijkbaar patroon in de corresponderende delen van de hersenschors gevonden. Bij gezonde personen traden ook wel verschillen op, maar was de variatie veel kleiner. Blijkbaar zit er veel ‘ruis’ in de manier waarop de hersenen van autisten informatie van buiten verwerken. Dat zou hun afwijkende gedrag kunnen verklaren, maar het is niet zeker of deze ruis autisme veroorzaakt, schrijven de onderzoekers: “Die kan net zo goed het gevolg zijn van een of andere verstoring van de normale ontwikkeling van de hersenen.”

Huup Dassen