Soul in Oostende

In Oostende is er sinds kort een toeristische wandeling in de voetsporen van Marvin Gaye. De wereldberoemde soulzanger verbleef er dertig jaar geleden een jaar. Zanger Arno Hintjens kende Gaye persoonlijk. En wandelt mee.

Arno Hintjens: „Toen Marvin Gaye in Oostende van de boot stapte, dacht iedereen dat hij een basketballer was.”
Arno Hintjens: „Toen Marvin Gaye in Oostende van de boot stapte, dacht iedereen dat hij een basketballer was.” Foto’s An Cornelissen

Dertig jaar geleden kwam Sexual healing uit, de laatste grote hit van de legendarische soulzanger Marvin Gaye. Hij schreef het nummer in Oostende, waar hij een jaar verbleef om te werken aan zijn album Midnight Love. Hij wilde in de Belgische kustplaats ontsnappen aan persoonlijke malaise. De Vlaamse rocker Arno Hintjens was er destijds kok. Hij leerde Gaye kennen als een dolende ziel die onder de hoede van de plaatselijke concertorganisator Freddy Cousaert tot rust kwam.

In Oostende is nu een digitale wandeltocht langs de plekken waar Marvin Gaye verbleef.

Voor vijf euro huur je bij de toeristische dienst een iPod met filmpjes, uitleg en een routebeschrijving.

De wandeling begint bij een uitkijkpunt over de Noordzee. Daarna voert het door het stadje, over de autoloze Albert I Promenade tot aan het Zeeheldenplein bij de jachthaven. De Kursaal, waar zich achter de piano een bronzen beeld van Gaye moet bevinden, is op doordeweekse dagen gesloten. De ware fan gaat het om magische plekken als het statige gebouw aan de Kemmelbergstraat waar het Mercury-hotel van de familie Cousaert stond. Daar werd de moegestreden soulzanger opgevangen toen hij op 14 februari 1981 van de veerboot uit Dover stapte.

Gaye, wereldberoemd geworden met hits als How sweet it is en I heard it through the grapevine op het Motownlabel, zat bijna aan de grond. Hij werd achtervolgd door de Amerikaanse belastingdienst en was depressief na zijn stukgelopen huwelijk met Anna Gordy, de zus van Motown-baas Berry Gordy.

De relatie met Motown was moeizaam sinds 1971, toen Gordy het meesterwerk What’s Going On had geweigerd omdat de maatschappijkritische muziek niet hitgevoelig genoeg zou zijn. Gaye bewees het tegendeel, maar zag zijn carrière stuklopen op twijfel over zijn rol als sekssymbool terwijl hij zijn muziek juist meer diepgang wilde geven.

Hij was gestrand in Londen, met een drugsprobleem en een dubieuze reputatie nadat hij superfan prinses Margaret in de kou had laten staan bij een privéconcert waar hij niet was komen opdagen.

Arno Hintjens werkte indertijd bij concertorganisator Freddy Cousaert in de keuken. In een brasserie op een steenworp afstand van de plek waar dertig jaar geleden het Mercury hotel was gevestigd, vertelt hij hoe Marvin Gaye zich naar België liet lokken.

„Oostende was al langer een vrijplaats voor denkers en kunstenaars. Er waren nauwe banden met Engeland. Rockgroepen die in de jaren zestig met de boot naar Europa kwamen hadden Oostende als eerste stop. Eric Burdon van The Animals heeft hier nog als bordenwasser gewerkt. Freddy Cousaert had een club in de Langestraat waar uitsluitend Motown-muziek gedraaid werd. Hij ging vaak naar Londen om talent te scouten en clubs te bezoeken. Daar heeft hij Marvin leren kennen, die hem in vertrouwen nam over zijn problemen. Freddy bood hem aan naar Oostende te komen, niet uit zakelijke overwegingen maar omdat hij een fan was. Toen Marvin in Oostende van de boot stapte, dacht iedereen dat hij een basketballer was.”

Oostende bracht nieuwe inspiratie. De digitale tour vertelt hoe nummers voor de elpee Midnight Love werden geschreven in een appartement aan de Promenade, met uitzicht over zee. In een filmpje vertelt gitarist Danny Bossaer hoe hij betrokken was bij de schrijfsessies.

Op straat liet Marvin zich zelden zien, weet Hintjens. Hij had een relatie met het Nederlandse fotomodel Eugenie Vis, die zich soms over Marvins zoontje Bubby ontfermde. Zijn woonkamer lag bezaaid met landkaarten van Afrika. Het was er bloedheet; de verwarming stond er altijd vol aan. De boksschool die in de digitale toer is opgenomen bezocht hij zelden, net als het café in de documentaire Transit Ostende die toont hoe hij darts speelde met de Belgische stamgasten. „Marvin Gaye leidde een teruggetrokken bestaan”, zegt Hintjens. „Het wordt allemaal mooier voorgesteld dan het was.”

Naast zijn werk in de keuken was Hintjens een aanstormend rockzanger bij de band Tjens-Couter. Over muziek sprak hij zelden met zijn Amerikaanse vakbroeder, al die keren dat ze ’s avonds laat op een muurtje aan de Zeedijk een sigaret rookten.

Over de liefde des te meer. Toen Arno hem in vertrouwen nam over een meisje op wie hij stapelverliefd was, gaf Marvin hem een welgemeend advies. Zeg een meisje nooit dat je verliefd op haar bent, zei hij, want daar worden ze blasé van. „Vertel het liever aan je oma.”

Hintjens is niet zo blij met het filmpje op de Midnight Love Digital Tour waarin hij figureert. Hij liet zich overhalen om voor de camera nog eenmaal het favoriete gerecht van Marvin Gaye klaar te maken, kip met kerriesaus. In werkelijkheid was het niet Gaye, maar zijn organist Odell Brown die maar geen genoeg kon krijgen van de soul food waar het kipgerecht hem aan herinnerde.

Het was Brown die Hintjens tot het inzicht bracht dat hij zijn muzikale horizon moest verleggen. „In Amerika heb je op elke straathoek een bluesband die beter is dan alles van hier. Ik besloot dat ik niet langer een imitatie van een Amerikaanse blueszanger wilde zijn.”

Met TC Matic en zijn latere solocarrière richtte Arno Hintjens zijn aandacht op Europese muziek, in een woeste draaikolk van Frans chanson, industriële rock en rudimentaire soul- en bluesflarden.

Marvin Gaye, gelouterd in Oostende, zat er uiteindelijk een jaar. Hij maakte zijn album af in Los Angeles. De rust die hij had gehad was doorslaggevend voor het succes, hoewel Freddy Cousaert en Danny Bossaer in tegenstelling tot Eugenie Vis niet genoemd worden op de hoes van Midnight Love.

Lang mocht Gaye niet van zijn hernieuwde roem genieten. Op 1 april 1984 werd hij bij een heftige woordenwisseling doodgeschoten door zijn vader, een dag voor zijn 45ste verjaardag. Cousaert overleed in 1998 aan een hartaanval, na een val van zijn fiets. Het verblijf in België bij mensen die het goed met hem meenden was het beste dat Marvin Gaye in een leven vol haaien en jakhalzen was overkomen, zei zaakwaarnemer Curtis Shaw na de dood van de soullegende.

Arno Hintjens nieuwe cd Future Vintage komt deze week uit. Hij eindigt met het gekrijs van meeuwen. Hintjens heeft ze opgenomen aan de haven van Oostende, waar muziek komt aanwaaien uit alle windstreken. „De lucht is hier beter dan elders, zei Marvin. De mensen worden hier ouder. Als Marvin Gaye in Oostende was gebleven, leefde hij nu nog.”

Midnight Love Digital Tour: www.marvingaye.be Future Vintage van Arno Hintjens is deze week uit bij PIAS.